Uncategorized


Για τρίτη φορά μέσα σε διάστημα τεσσάρων μόλις χρόνων, κατατέθηκε πριν από λίγες ημέρες ατιό τον Υπουργό Δικαιοσύνης σχέδιο νόμου με εκτεταμένες τροποποιήσεις του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (ΚΠολΔ), δηλαδή της «πολιτικής δίκης», το οποίο υποτίθεται ότι περιλαμβάνει «ριζοσπαστικές» αλλαγές, σύμφωνα την αιτιολογική έκθεση, στο όνομα – και πάλι ~ της επιτάχυνσης της δικαιοσύνης!

Οι δήθεν «ριζοσπαστικές» αυτές αλλαγές, στην πραγματικότητα εκφράζουν την προσπάθεια προσαρμογής της αστικής δικαιοσύνης στις ανάγκες του μεγάλου κεφαλαίου για γρήγορη, φθηνή και αποτελεσματική για τα συμφέροντά του επίλυση των διαφορών, καθώς και στην εξοικονόμηση πόρων από το κράτος, σε βάρος των δικαιωμάτων (και των δικονομικών) των εργαζομένων και των λαϊκών στρωμάτων, που εμπλέκονται ή αναγκάζονται να προσφεύγουν σ’ αυτήν. Η κατεύθυνση αυτή προωθείται γενικότερα μέσα από την ενίσχυση των εξωδικαστικών μορφών επίλυσης των διαφορών (διαμεσολάβηση, διαιτησία κ.λ.π.) – δηλαδή μορφών ιδιωτικοποίησης της δικαιοσύνης, το υψηλό κόστος προσφυγής στη Δικαιοσύνη με τα κάθε είδους παράβολα, την υποχρηματοδότησή της και την υποτίμηση των υποδομών της με τα τεράστια κενά στις θέσεις των δικαστών και κυρίως των δικαστικών υπαλλήλων, που μάλιστα απειλούνται με τα αντεργατικά μέτρα της αξιολόγησης, των διαθεσιμοτήτων και των απολύσεων στο δημόσιο τομέα. Αυτοί είναι οι διακηρυγμένοι στόχοι του μεγάλου κεφαλαίου, της κυβέρνησης και της τρόικας για τη Δικαιοσύνη και, στη βάση αυτή, αναμένονται και άλλες τροποποιήσεις στο επόμενο διάστημα, όχι μόνο στην πολιτική δίκη αλλά και συνολικότερα.

Ειδικότερα, το συγκεκριμένο σχέδιο περιλαμβάνει διατάξεις που εμφανώς υπηρετούν την προστασία τον τραπεζικού κεφαλαίου και των μεγάλων δικηγορικών εταιρειών και προετοιμάζουν το έδαφος για κατασχέσεις και πλειστηριασμούς στη λαϊκή περιουσία, ενώ ξανά, για ακόμη μια φορά, η προνομιακή ικανοποίηση των εργατικών απαιτήσεων, μετά από πλειστηριασμό, δέχεται σοβαρό πλήγμα.

Το γεγονός ότι είναι εξαιρετικά αμφίβολη η καταλληλότητα των προτεινόμενων ρυθμίσεων για την επιτέλεση του σκοπού της επιτάχυνσης και πρακτικά δύσκολο να προχωρήσουν στη ζωή, όπως άλλωστε επισήμαναν οι δικηγορικοί σύλλογοι και οι ενώσεις δικαστών στο στάδιο της δημόσιας διαβούλευσης, δεν αναιρεί τη σοβαρότητα και την επικινδυνότητα των προτεινόμενων στοχεύσεων και αλλαγών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι πρόσφατες αλλαγές στην αρμοδιότητα των Ειρηνοδικείων, που οδήγησαν στην υπερφόρτωση των πινακίων και σε δικάσιμους σε ορισμένα μεγάλα περιφερειακά Ειρηνοδικεία της Αττικής για το 2024 (π.χ. Περιστέρι)! Με το προτεινόμενο σχέδιο ΠολΔ, αναγκάζονται να επαναφέρουν τις υποθέσεις της εκουσίας δικαιοδοσίας από τα Ειρηνοδικεία στα Μονομελή Πρωτοδικεία, προσπαθώντας να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα που δημιουργήθηκε. Παράλληλα, και μετά από την επιβεβαίωση των έντονων αντιδράσεων για την ασφάλεια της δικανικής κρίσης και την αύξηση του φόρτου εργασίας κύρια των Πρωτοδικών, καταργούνται οι μονομελείς συνθέσεις στα δευτεροβάθμια δικαστήρια και επανέρχεται το προηγούμενο καθεστώς.

Οι νομοθετικές παλινωδίες και συνεχείς αλλαγές στην Πολιτική Δικονομία δείχνουν ότι η επιτάχυνση δεν μπορεί να επιτευχθεί με άλλον τρόπο, παρά μόνο με νέες προσλήψεις υπαλλήλων με σταθερή δουλειά και πλήρη εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώματα, με την ενίσχυση και χρηματοδότηση των υποδομών και του υλικοτεχνικού εξοπλισμού των δικαστηρίων.

Πιο συγκεκριμένα, οι πιο σημαντικές αλλαγές που προωθούνται και έχουν αντιλαϊκό και αντιδραστικό προσανατολισμό, είναι οι εξής:

  • Πλήρης αναμόρφωση της τακτικής διαδικασίας, με την καθιέρωση έγγραφης διαδικασίας, η οποία θεωρείται «πιο ευέλικτη, απλή και χρονικά συντομότερη». Κατ’ εξαίρεση και εφόσον το κρίνει ο χρεωμένος την υπόθεση δικαστής, θα ακολουθείται η προφορική διαδικασία και η εμμάρτυρη απόδειξη. Επίσης :

α) επέρχεται σημαντική σύντμηση διαφόρων προθεσμιών για την άσκηση σειράς δικονομικών δικαιωμάτων (αντίκρουση αγωγής, συλλογή αποδεικτικού υλικού, άσκηση παρεμβάσεων κ.λ.π.)

β) αφαιρούνται δικονομικά δικαιώματα, όπως η δυνατότητα προβολής οψιγενών ισχυρισμών στον πρώτο βαθμό, η επιλογή των μερών για ματαίωση της συζήτησης της υπόθεσης χωρίς, όμως, άρση των συνεπειών από την εκκρεμοδικία (προβλέπεται διαγραφή της αγωγής ως μη ασκηθείσα, εφόσον δεν ακολουθήσει νέα κλήση για συζήτηση εντός 60 ημερών από τη ματαίωση) κ.ά.

γ) αυξάνεται το κόστος για την ουσιαστική απόδειξη των ισχυρισμών κάθε διαδίκου, επιβάλλοντας στην πράξη τη μεγάλη επέκταση των ενόρκων βεβαιώσεων, για τη λήψη των οποίων απαιτούνται συχνά αρκετές επιδόσεις σε περίπτωση πολλών αντιδίκων.

Στην πραγματικότητα, οι αλλαγές αυτές ωφελούν τις μεγάλες επιχειρήσεις, που διαθέτοντας το κατάλληλο προσωπικό, χρήμα και μηχανισμούς, μπορούν να τηρούν πλήρη μηχανογραφικά συστήματα και μεγάλο αρχείο εγγράφων και να ανταποκρίνονται στο δικονομικό καθήκον της έγγραφης απόδειξης και μάλιστα μέσα σε σύντομες και ανελαστικές προθεσμίες. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται σε σχετική κριτική του Αρείου Πάγου: οι νέες ρυθμίσεις φαίνεται να βασίζονται στην προϋπόθεση ότι όλοι οι «διάδικοι είναι οργανωμένες επιχειρήσεις με νομικούς συμβούλους και συγκροτημένα λογιστήρια, που έχουν ως εκ τούτου τακτοποιημένα και ευχερώς διαθέσιμα τα στοιχεία που αφορούν κάθε υπόθεση». Έτσι, το οικονομικά ασθενέστερο μέρος, δηλαδή ο μέσος φτωχός διάδικος που, σπάνια διαθέτει τέτοια εργαλεία, βρίσκεται αντικειμενικά σε δυσμενέστερη θέση.

  • Εκτεταμένες αλλαγές στη διαδικασία της αναγκαστικής εκτέλεσης σε βάρος κυρίως του οφειλέτη :

α) με την αφαίρεση από τον οφειλέτη ένδικων βοηθημάτων για την προσβολή της εκτέλεσης στα διάφορα στάδια και την καθιέρωση πλέον δύο μόνο χρονικών σταδίων για την άσκηση ανακοπής, ένα πριν και ένα μετά τον πλειστηριασμό

β) Νέα πρόβλεψη για ικανοποίηση και των μη προνομιούχων απαιτήσεων στον πίνακα κατάταξης και συνακόλουθη μείωση του ποσοστού ικανοποίησης των εργατικών απαιτήσεων στο 25% όταν συντρέχουν με εμπραγμάτως εξασφαλισμένες απαιτήσεις και απαιτήσεις χωρίς προνόμιο, περίπτωση που κατ’ εξοχήν συμβαίνει.

γ) Δυνατότητα επιβολής πολλαπλών κατασχέσεων στην κατάσχεση της κινητής και της ακίνητης περιουσίας του οφειλέτη.

δ) Πλειστηριασμοί με βάση την εμπορική και όχι την αντικειμενική αξία των ακινήτων, διευκολύνοντας την απόκτηση και συγκέντρωση των ακινήτων σε όφελος των μεγάλων πιστωτών, π.χ. των τραπεζών, σε χαμηλές τιμές.

ε) Κατάργηση της περίληψης κατασχετήριας έκθεσης, μειώνοντας το κόστος υπέρ των τραπεζών που κατ’ εξοχήν επισπεύδουν τη διαδικασία της εκτέλεσης, σύμφωνα άλλωστε με πάγια απαίτησή τους εδώ και χρόνια.

στ) Περιορισμός των ενδίκων μέσων στις αποφάσεις επί ανακοπών κατά την εκτέλεση με δυνατότητα μόνο άσκησης έφεσης, καθώς και περιορισμός του πεδίου αιτήσεων αναστολής. Σύντμηση σειράς προθεσμιών κατά την εκτελεστική διαδικασία σε όφελος του επισπεύδοντα.

ζ) Δικαίωμα καταγγελίας της εμπορικής μίσθωσης του εκπλειστηριασθέντος ακινήτου από τον υπερθεματιστή.

Επιπλέον, στο σχέδιο νόμου του νέου ΚΠολΔ περιλαμβάνονται διάσπαρτες αρκετές αρνητικές και αντιλαϊκές ρυθμίσεις, όπως ενδεικτικά:

α) Καθιέρωση της υποχρεωτικής παράστασης με δικηγόρο σε όλες τις υποθέσεις και στο Ειρηνοδικείο, με εξαίρεση τις μικροδιαφορές και για την αποτροπή άμεσου κινδύνου, με αποτέλεσμα το κόστος της προσφυγής στη δικαιοσύνη να γίνεται για πολλούς εργαζόμενους και λαϊκούς ανθρώπους ακόμη πιο αβάσταχτο, όταν μάλιστα πρόκειται για διαφορές με μικρό οικονομικό αντικείμενο.

β) Περιορισμός του δικαιώματος άσκησης κύριας παρέμβασης μόνο στον πρώτο βαθμό.

γ) Σύντμηση των καταχρηστικών προθεσμιών για την άσκηση έφεσης και αναίρεσης σε δύο (από τρία) χρόνια μετά από τη δημοσίευση της απόφασης, με προφανείς αρνητικές επιπτώσεις στο διάδικο που ενδεχομένως αγνοεί τη σχετική δημοσίευση, αφού η απόφαση δεν του επιδόθηκε ποτέ.

δ) Αλλαγές στη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, όπως:

  1. Συνοπτική αιτιολόγηση των αποφάσεων ασφαλιστικών μέτρων, χωρίς το «εμπόδιο» της ανάγκης για πλήρη και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, όπως για παράδειγμα για την προσωρινή επιδίκαση δεδουλευμένων ή επιστροφής στην εργασία μετά από παράνομη απόλυση!
  2. Δυνατότητα λήψης ασφαλιστικών μέτρων και για μέλλουσα απαίτηση, ρύθμιση που θα ωφελήσει ποικιλοτρόπως τους μεγαλοδανειστές με την εξασφάλιση ασφαλιστικών μέτρων ακόμα και για μη ληξιπρόθεσμες οφειλές. 

  3. Νέα πρόβλεψη για δυνατότητα εγγραφής προσημείωσης υποθήκης και επιβολής συντηρητικής κατάσχεσης όχι μόνο με διαταγή πληρωμής, αλλά και με οριστική απόφαση.

στ) Αφαίρεση πόρων από το Ταμείο Νομικών με τη μεταφορά είσπραξης διαφόρων χρηματικών ποινών (π.χ. για παρελκυστική διεξαγωγή δίκης) στο δημόσιο ταμείο με ταυτόχρονη ενημέρωση του Υπουργείου Οικονομικών.

Το σχέδιο νόμου του νέου ΚΠολΔ, ανεξάρτητα από επιμέρους βελτιώσεις, έχει συνολικά αντιλαϊκό χαρακτήρα, εξασφαλίζοντας τα συμφέροντα των μεγάλων μονοπωλιακών ομίλων και των τραπεζών σε βάρος των εργαζομένων και των λαϊκών στρωμάτων, που είναι πάντα το ασθενέστερο οικονομικά μέρος, ο ασθενέστερος οφειλέτης στην πολιτική δίκη και τη διαδικασία της αναγκαστικής εκτέλεσης. Επιπλέον, η υλοποίηση των προτεινόμενων ρυθμίσεων στρέφεται σε βάρος της πλειοψηφίας των μαχόμενων δικηγόρων με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, που θα αδυνατούν να ανταπεξέλθουν στην καθημερινή ταλαιπωρία και το κυνήγι ανελαστικών προθεσμιών μέσα στον έγγραφο κυκεώνα της νέας τακτικής διαδικασίας. Αυτοί που θα ωφεληθούν, ακόμη μια φορά, είναι οι μεγάλες δικηγορικές εταιρίες και τα μεγαλογραφεία. Ταυτόχρονα, επηρεάζονται άμεσα όλοι οι εργαζόμενοι στον χώρο της δικαιοσύνης, όπως για παράδειγμα οι δικαστικοί επιμελητές με τη μείωση της ύλης και των αμοιβών τους στη νέα απλουστευμένη σε όφελος των τραπεζών διαδικασία της αναγκαστικής εκτέλεσης, οι δικαστικοί υπάλληλοι με την αύξηση του φόρτου εργασίας.

Γι’ αυτό και το νομοσχέδιο πρέπει να συναντήσει τη σφοδρή αντίδραση και τον αγώνα για τη μη ψήφιση του από όλους τους εργαζόμενους στη δικαιοσύνη, όπως και από τους εργαζόμενους και το λαό συνολικότερα.

Στηρίζοντας εργατικά σωματεία, ομοσπονδίες, φορείς εργαζομένων, εργατικά κέντρα κ.λ.π. που μπορούν να αντιταχθούν και να αποτρέψουν με την πάλη τους τη μείωση του ποσοστού στην ικανοποίηση των εργατικών απαιτήσεων μετά από πλειστηριασμό, αφού οι απαιτήσεις αυτές είναι ιδρώτας και κόπος τους, ο παραγόμενος κοινωνικός πλούτος μέσα από τη δική τους εργασία, το μοναδικό τους εισόδημα από την πώληση της εργατικής τους δύναμης.

Ταυτόχρονα, όμως, μέσα από τον αγώνα για τη μη ψήφιση τον συγκεκριμένου νόμου, οι εργαζόμενοι στο χώρο της δικαιοσύνης σε συμπόρευση με τους εργατοϋπάλληλους, τους φτωχούς αγρότες και αυτοαπασχολούμενους, τους φοιτητές και σπουδαστές, νεολαίους και γυναίκες των λαϊκών οικογενειών πρέπει να στοχεύσουν τον πραγματικό κοινό τους αντίπαλο, το μεγάλο επιχειρηματικό και τραπεζικό κεφάλαιο που για την υπεράσπιση της κερδοφορίας του επιβάλλονται οι αντιλαϊκές πολιτικές και στην αστική Δικαιοσύνη, ανεξάρτητα από την ταχύτητα απονομής της. Να παλέψουν για την κατάργηση, σε τελευταία ανάλυση, του κοινωνικοοικονομικού συστήματος που γεννά και αναπαράγει διαφορές και αντιθέσεις που απαιτούν δικαστική παρέμβαση.

Συμμετέχουμε όλοι στην αποχή των δικηγόρων προετοιμάζοντας και οργανώνοντας τη συμμετοχή μας στη μεγάλη πανελλαδική – πανεργατική απεργία στις 27 Νοέμβρη και στις απεργιακές συγκεντρώσεις του ΠΑΜΕ. Στην Αθήνα, στην Ομόνοια στις 11 το πρωί

Η μαύρη κυβέρνηση ΝΔ – ΠΑΣΟΚ μαζί με την «κυβερνώσα αριστερά» της ΔΗΜΑΡ θέλει να μας γυρίσει στο Μεσαίωνα! Εκεί οδηγεί και το νέο «πακέτο» των αντιλαϊκών μέτρων που φέρνουν για ψήφιση την επόμενη βδομάδα στη Βουλή. Εφαρμόζουν στο ακέραιο τις προβλέψεις των μνημονίων, δηλαδή τις απαιτήσεις της ντόπιας και ξένης πλουτοκρατίας, παρά τις υποτιθέμενες διαφωνίες τους, τις σικέ διαπραγματεύσεις τους και τις «κόκκινες γραμμές» τους.

(περισσότερα…)

Η μαύρη κυβέρνηση ΝΔ – ΠΑΣΟΚ μαζί με την «κυβερνώσα αριστερά» της ΔΗΜΑΡ θέλει να μας γυρίσει στο Μεσαίωνα! Οι 89 «διαρθρωτικές» αλλαγές που ετοιμάζονται να περάσουν είναι 89 δράσεις ενίσχυσης του μεγάλου κεφαλαίου και εξαθλίωσης του λαού. Καταργούν ό,τι έχει απομείνει από τις εργατικές κατακτήσεις, καταργούν ακόμη και την Εθνική Συλλογική Σύμβαση, θέλουν τους εργαζόμενους σύγχρονους σκλάβους.

 

Για το χώρο μας ετοιμάζουν, ανάμεσα στα άλλα, φορολόγηση μέχρι και 35% από το πρώτο ευρώ, ένταξη των κλάδων υγείας του ΕΤΑΑ στον ΕΟΠΥΥ, πλήρη απελευθέρωση των λεγόμενων «κλειστών» επαγγελμάτων.

 

Εμείς θα μείνουμε με τα χέρια σταυρωμένα;

  (περισσότερα…)

            Το αποτέλεσμα των τελευταίων βουλευτικών εκλογών αποδεικνύεται καθημερινά αρνητικό για το λαό. Η νέα συγκυβέρνηση ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜΑΡ συνεχίζει την πολιτική της προηγούμενης. Ετοιμάζεται, μαζί με την ΕΕ και την τρόικα, να περάσει νέα αντεργατικά-αντιλαϊκά μέτρα και περικοπές ύψους 14,5 δισ. ευρώ. Από την άλλη μεριά, ο ΣΥΡΙΖΑ, αναδεικνύεται σε «υπεύθυνη» αξιωματική αντιπολίτευση για την πλουτοκρατία, παίρνει διαζύγιο από τα λαϊκά συμφέροντα.

Η φοροκαταιγίδα, που έρχεται με τα νέα εκκαθαριστικά της Εφορίας, τα διάφορα χαράτσια (τέλος επιτηδεύματος, τέλος ακινήτων μέσω της ΔΕΗ κλπ.), μαζί με τις άλλες οικονομικές υποχρεώσεις και τα  οξυμένα προβλήματα του επαγγέλματος, οδηγούν σε ασφυξία χιλιάδες μισθωτούς και αυτοαπασχολούμενους δικηγόρους μικρών και μεσαίων εισοδημάτων, που δεν μπορούν να πληρώσουν. (περισσότερα…)

 

Ένα τίμιο κομμάτι από έναν τίμιο μουσικό που έβγαλε τα συμπεράσματά του.

Και ο άνθρωπος που έγραψε απλά τί να κάνουμε.

Μη μείνετε στο τραγούδι του Λένον. Αφομοιώστε το Λένιν και ο κόσμος θα γίνει δικός μας.

Meros78_Photo1_small  Το παρακάτω κείμενο δημοσιεύτηκε στο «Ριζοσπάστη» στα πλαίσια του αφιερώματος στο ΔΣΕ, στις 2.2.1997 (το βρήκα εδώ ). Νομίζω αν το διαβάσει κανείς μπορεί ν’αντιληφτεί, καλύτερα ίσως, τί δεν θέλησε να δείξει στην ταινία του ο Βούλγαρης: ότι ηττημένος του εμφυλίου δεν ήταν μόνο ο ΔΣΕ ή το ΚΚΕ, αλλά στο σύνολό του ο ελληνικός λαός.Και, κυρίως, ότι νικητής είναι η αστική τάξη. Η πλουτοκρατία – καθαρές , πεντακάθαρες λέξεις και έννοιες. Που και σήμερα κυβερνά, που και σήμερα απεύχεται νέους ΔΣΕ. (υπογραμμίσεις δικές μου)

 

Η ιστορία ενός ποιήματος

Μια συγκινητική επιστολή ενός αναγνώστη μας

«Αγαπητοί σύντροφοι του «Ρ»,

Το τέλος του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου, με βρήκε όμηρο στο χιτλερικό στρατόπεδο πολιτικών κρατουμένων του Βραδεμβούργου, απ’ όπου με απελευθέρωσαν τα σοβιετικά στρατεύματα. Επιστρέφοντας στην Ελλάδα, τον Αύγουστο του 1945, βρήκα τον πατέρα μου κρατούμενο από το μεταπολεμικό κράτος, ως αντιστασιακό. Τα πράγματα ήταν πολύ δύσκολα και η ζωή πολύ σκληρή.

Το 1948 ήρθε η σειρά μου να υπηρετήσω τη στρατιωτική θητεία και με κάλεσαν στρατιώτη. Με ενέργειες του τότε δημάρχου Φιλιατρών Μεσσηνίας, με τον οποίο είμαστε γείτονες και με αγαπούσε σαν παιδί του, γλίτωσα τη Μακρόνησο και μετά τη βασική εκπαίδευση στην Καλαμάτα, βρέθηκα στο Γράμμο, στην πρώτη γραμμή, απέναντι από τις δυνάμεις του ΔΣΕ.

Εκεί, το καλοκαίρι του 1949, σ’ ένα πολυβολείο βρήκα ορισμένες προκηρύξεις του ΔΣΕ και ανάμεσά τους ένα ποίημα, αφιερωμένο στην επίσκεψη του Γάλλου ποιητή, Πολ Ελιάρ, στο Γράμμο. Όταν το διάβασα, κρυφά από τους άλλους στρατιώτες της μονάδας μου, συγκλονίστηκα τόσο πολύ, που κατάλαβα ότι πρέπει να το διασώσω. Να το φυλάξω, όμως, γραμμένο ήταν πολύ επικίνδυνο. Έπρεπε να το μάθω απ’ έξω και να το κρατήσω στη μνήμη μου. Και αυτό έκανα. Από τότε, ποτέ δεν το ξέχασα… Πενήντα περίπου χρόνια πέρασαν και μένει ανεξίτηλα χαραγμένο στο μυαλό μου. Και νομίζω, ότι με αφορμή το αφιέρωμα του «Ρ» το ποίημα αυτό πρέπει να διασωθεί πλέον και γραπτά και να βρει μια θέση σ’ αυτό. Γι’ αυτό και σας το αποστέλλω.

Απόστολος ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ

Φιλιατρά Μεσσηνίας

Υ.Γ. Πολύ θα ήθελα, έστω και πενήντα χρόνια μετά, να γνωρίσω τον ποιητή, μαχητή ή μαχήτρια του ΔΣΕ, που εμπνεύστηκε κι έγραψε το υπέροχο αυτό ποίημα».

Ο Πωλ Ελυάρ στο Γράμμο

Ο Γράμμος μας σύντροφε

ορθώνεται να σε φιλήσει στο μέτωπο.

Είναι ο δικός σου πανανθρώπινος Όλυμπος

των θνητών που νίκησαν το θάνατο

με το Εμπρός ΕΛΑΣ για την Ελλάδα.

Σήμερα οι κορυφές του ψήλωσαν

κι αστράφτουν πιο τρομερά

για τους δήμιους της ελπίδας.

Meros72_Photo1_smallΈνας αγέρας λευτεριάς κι περηφάνιας

φουσκώνει τα στήθη μας

από τις ψηλές κορφές του κόσμου

από την αδάμαστη θάλασσα εκατομμυρίων συντρόφων μας.

Ο Πωλ Ελυάρ στο Γράμμο.

Σήμερα γι’ αυτόν θα μιλήσουμε στη συνέλευσή μας.

Τι να χαρίσουμε σύντροφοι

ενθύμιο του πιστού μας συντρόφου;

Μια αδελφούλα μας

τρεις φορές λαβωμένη από το μίσος του Τρούμαν

ας του βάλει στο στήθος μετάλλιο τιμής

το κόκκινο τούτο αγριόκρινο

που άνθισε στο άπαρτο Κάμενικ.

Για να μη ντρέπεται ο σύντροφος Ελυάρ

και οι τίμιοι άνθρωποι όλου του κόσμου.

Για να κοιτάζουν τον ήλιο

που νικάει κι ανατέλλει.

απ'τον πραγματικό ΔεκέμβρηΕγώ παιδιά σκηνοθέτης δεν είμαι. Ούτε σεναριογράφος, Κέντρο Κινηματογράφου, Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης,παραγωγός, καμεραμάν ή μπουμαν. Δεν γράφω κριτικές κινηματογράφου σε περιοδικά, δεν έχω το αρχείο του «Cahiers du cinema». Ένα στοιχειώδες αισθητήριο έχω, αισθητικό εννοώ, σχετικά με το ποιά ταινία είναι καλογυρισμένη ή όχι. Υπάρχουν δεκάδες, εκατοντάδες ίσως και χιλιάδες περισσότερο αξιόπιστοι να πουν ποια ταινία είναι καλή ή όχι.

Εκτός από το αισθητικό κριτήριο βέβαια υπάρχει και το πολιτικό. Πάντα και σε κάθε έργο τέχνης επιστρατεύεται και , σωστά, οφείλει να επιστρατεύεται. Κι ο Μαρξ μας τά’πε κι ο Λένιν κι ο Γκράμσι, δεκάδες , εκατοντάδες ίσως και χιλιάδες ακόμα έγραψαν τεκμηριωμένα γι’αυτό. Οποιοδήποτε πνευματικό προϊόν γεννιέται σε ανταγωνιστικές κοινωνίες έχει τη θέση του στη διαλεχτική ανάπτυξης αυτών των κοινωνιών. Με δυο λόγια από τα σουξέ του Ρουβά ως τις ταινίες του Αγγελόπουλου, τα πάντα έχουν τη θέση τους στην ταξική πάλη. Απ’την από δω μπάντα ή την από’κει.     

Αν θέλετε τη δική μου, ερασιτεχνική και «χομπίστικη» γνώμη για μια ταινία για τον εμφύλιο, αυτή θα έπρεπε να γυριστεί αλλιώς από την «Ψυχή βαθιά». Θά’πρεπε να ξεκινά από τη Σμύρνη να καίγεται. Να βλέπει τους πρόσφυγες να στοιβάζονται στις καραντίνες στον Πειραιά και την Καλαμαριά. Να χτίζουν τις παράγκες τους μόνοι τους, αποξηραίνοντας έλη, η μια τρώγλη δίπλα στην άλλη με τους κομματάρχες των βενιζελικών και των βασιλικών να υπόσχονται και να ξαναϋπόσχονται την «οριστικήν διευθέτησιν του προσφυγικού προβλήματος».  Θά’πρεπε να βλέπει τους σλαβόφωνους στα χωριά της Μακεδονίας να τρώνε βούρδουλα «στη ζούλα» από τους ενωμοτάρχες και τους αγροφύλακες. Θά’ πρεπε να δείχνει τα αλλεπάλληλα πραξικοπήματα, πετυχημένα και όχι, βενιζελικών κι αντιβενιζελικών τις δεκαετίες ’20 και ’30, τους «λαμπρούς» εθνάρχες πολιτικούς να ρητορεύουν δίπλα στη φτώχεια των πόλεων, με τους ξυπόλητους, τους πρεζάκηδες, τους ρεμπέτες. Να βλέπει τους αγώνες ελλήνων και τούρκων καπνεργατών στην Καβάλα και τη Δράμα,να μιλάει για το Ιδιώνυμο, να περνάει  από τη Σίκινο τη Φολέγανδρο την Ανάφη. Να βλέπει τον εμπρησμό του Κάμπελλ από παρακρατικούς της δεξιάς, και να θυμάται τον Ίντο Σενόρ και το Σαλβατόρ Ματαράσσο που έπεσαν, μάρτυρες του εβραϊκού προλεταριάτου το Μάη του ’36. Να περνάει τη διαμάχη δημοτικιστών – «καθαρών», και να μιλάει για τη λογοτεχνική γενιά του ’30. Να φωτίζει την εξωτερική πολιτική της Ελλάδας, και να εξηγεί την εσωτερική όπως εξελισσόταν στα πλαίσια της Αγγλικής κηδεμονίας και των εξωτερικών επενδύσεων στη χώρα μας – ιστορία που ξεκινάει ήδη από τον αγώνα του ’21. Να μας πει από που προέκυψε ο Μεταξάς δικτάτορας, τί διείσδυση είχε επιχειρήσει η Ιταλία στα χρόνια ’36 -’40 και γιατί ο φασίστας κατά τα άλλα Μεταξάς ολόψυχα μπήκε στο πλευρό των Άγγλων το ’40. Η κυβέρνηση του Καϊρου, το ΕΑΜ, οι ταγματασφαλίτες κι η κοινωνική τους βάση, ο Μιχάλαγας κι ο Τσαούς Αντόν όλοι και όλα. Γιατί.

ΓΙΑΤΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΓΙΝΕ ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟ 1946 -’49;

Α..καλά. Ξέρω τί θα μου πείτε. Μια τέτοια ιστορία χρειάζεται τριλογία τουλάχιστον. Πάμπολλες ώρες, γερό σενάριο κι ιδιοφυή σκηνοθέτη. Έτσι είναι. Αλλά πριν απ’όλα θέλει τόλμη. Για να πεις την αλήθεια. Κανένας εμφύλιος δε γίνεται από καπρίτσιο:ούτε ο Ζαχαριάδης την είδε επαναστάτης ενώ «οι μεγάλοι τα είχαν βρει» (ε, κι αφού τα βρήκαν το Ζέβγο γιατί τον σκότωσαν? το όργιο μετά τη Βάρκιζα τί χρησίμευε? οι δεξιοί «μας» ενώ ξέρουν να μιλάν για συμβιβασμούς επιμένουν μ’αυτό τον τρόπο να δικαιώνουν χωρίς κουβέντα το δικό τους μονοπώλιο βίας..), ούτε οι Αμερικάνοι «επέβαλαν» τη θέλησή τους στους δισταχτικούς Έλληνες αξιωματικούς και πολιτικούς. Πώς «επιβάλεις» χωρίς συναίνεση? Ήταν η Ελλάδα του Σοφούλη -του κεντρώου Σοφούλη -υπό Αμερικανική κατοχή; Πώς έφτασε η ελληνική άρχουσα τάξη να επιλέξει τη συντριβή δια όπλων του ΕΑΜικού κινήματος, και κυρίως, γιατί; Δημοκρατία σημαίνει να γίνεται ό,τι θέλει η πλειοψηφία. Ποια ανάγκη του ελληνικού κεφαλαίου, καθορισμένη από ποια σύνθεση και πιο χαρακτήρα του τελευταίου, εξυπηρέτησε το σαθρό ελληνικό κράτος του μεσοπολέμου που «αναβίωσε» -για πιο σκοπό -από τις αμερικάνικες ναπάλμ του ’49 για να ανασυγκροτηθεί με τα Μακρονήσια, τις αντιπαροχές, και το χωροφύλακα από το ’50 και δώθε?

παγιδευμένες αντάρτισσεςΗ ιστορία του ελληνικού εμφυλίου είναι η ιστορία της μαζικής εισόδου των προλεταρίων της χώρας στην πολιτική. Με σκοπό να γκρεμίσουν την αστική κυριαρχία (εντάξει, με θολούρα αν θέλετε και με κραυγαλέα λάθη ταχτικής). Αλλά, αυτό ήταν. Δεν ήταν η «έφοδος’ των καλών απέναντι στους κακούς. Δεν ήταν ένα δονκιχωτικό ρομάντσο. Δεν ήταν καουμπόίκο.Δεν ήταν απλό πράγμα.

Ένας νέος ισπανός συγγραφέας ο Isaac Rosa, σημειώνει εκφράζοντας τις αντιρρήσεις του για τον τρόπο που ιστορείται στη χώρα του ο δικός τους εμφύλιος:  “δημιουργείται μια μνήμη όχι χρησιμότητας, αλλά φετιχισμού. Μια μνήμη όχι γνώσης, αλλά κουτσομπολιού. Μια μνήμη όχι λόγων, έργων και ευθυνών, αλλά ανεκδότων. Σε τελική ανάλυση μια μνήμη μάλλον συναισθηματική, παρά ιδεολογική”.

Ο αποχρωματιστής Αγγελάκας , συνθέτης της μουσικής της ταινίας το βάζει πολύ όμορφα:»Δεν είχε αυτός ο πόλεμος ψυχή – αν υπήρχε ψυχή, υπήρχε απ’ τους αντάρτες που ήταν κι αυτοί παγιδευμένοι από τους σταλινιστές, αλλά και με το όνειρο να κάνουν την Ελλάδα πιο ελεύθερη· η ορμή τους ήταν ότι ήθελαν να ζήσουν σε μια πιο δίκαιη κοινωνία. Ήταν όλο παράλογο. Και τα δύο στρατόπεδα παγιδευμένα.»

 Παγιδευμένοι από τους «σταλινιστές» οι αντάρτες.. Είχαν βέβαια ένα όνειρο να κάνουν την Ελλάδα πιο δίκαιη -αλλά παγιδευμένοι και οι φαντάροι του «εθνικού στρατού». Όλοι παγιδευμένοι και όλο το θέμα παράλογο, μια παρεξήγηση, κάτι που θα μπορούσε να αποφευχθεί αν δεν υπήρχαν οι παγίδες. Αυτοί οι «απροσδιόριστοι» κακοί που όλο τα καταφέρνουν και μας βάζουν να σκοτωνόμαστε. Προφανώς οι ‘κακοί» υπήρχαν από τις δυο μπάντες βέβαια. Οπότε απομονώνοντας τους τελευταίους μπορούμε άφοβα να οδεύσουμε στην ταξική συμφιλίωση.. 

«Ονειρεύομαι ότι θα μπορούν να βγαίνουν από το σινεμά είτε ένας δεξιός είτε ένας αριστερός δακρυσμένοι – κι αυτό είναι κάτι που ξεπερνάει την ταινία.» Και την πραγματικότητα ξεπερνάει. Το δάκρυ είναι στοιχειώδης ανθρώπινη αντίδραση σε στοιχειώδες ερέθισμα. Η λογική είναι που έχει αξία. Και η λογική θρέφεται και από την ιστορική μνήμη. Άμα σπέρνεις μνήμη λαπά θερίζεις κλάμματα, εισιτήρια στις αίθουσες και δάφνες μεγάλου κινηματογραφιστή και μεγάλου μουσικού. Ταυτόχρονα έχεις ασελγήσει στα πτώματα των ανταρτών (που ενδιαφέρουν εμένα) και των στρατιωτών (που ενδιαφέρουν και εμένα). Οι ανόητοι «εξαπατήθηκαν» από τους «ξένους» και μπλέχτηκαν σε εμφύλιο το ’49 ενώ ,αντίθετα ο «Δεκέμβρης» ήταν «ό,τι πιο ελπιδοφόρο απ’τη μεταπολίτευση». Ναι βέβαια. «Είναι παράξενη αυτή η πόλη». Σκοτώνει τ’αγόρια της τελεσίδικα κι οριστικά κύριε συνθέτα.

Βλέπω στις φιλμοκριτικές(όπως τις παραθέτουν στον  Πόντο & αριστερά)  πως αν μη τι άλλο φαίνεται οι «αρμόδιοι» να κρατάνε τις αποστάσεις τους. Ευτυχώς.

Τα σόγια των ανταρτών κύριοι δεν θέλουν τη ζωή τους σε χολυγουντιανές διαστάσεις. Οι «επικές» μάχες, τα δάκρυα, οι μουρμούρες και τα κουτσομπολιά , οι τραγικές «καθημερινές» φιγούρες είναι περιστατικά στα οποία πρωταγωνίστησαν. ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΗΣΑΝ. Δεν θα τους τα πείτε εσείς ύστερα από δεκαετίες. Το γιατί αν μπορείτε να πείτε, αυτό θα έχει αξία σήμερα. Και αύριο. Και το γιατί γυρέψατε να απαντήσετε -αλλά δυστυχώς για σας το «γιατί» το ψιλοξέρουνε όλοι σ’αυτό τον τόπο.

Ο «αριστερός» κι ο «δεξιός’ κλάψανε όντως μαζί σ’αυτό τον τόπο: στα τρένα για τη Γερμανία και στου Βελγίου τις στοές. Εκεί που τους έστειλε η νικήτρια παράταξη. Αλλά ούτε κι αυτό το είδαμε κι ούτε πρόκειται να το δούμε σε ταινίες φτηνού συναισθηματισμού με παντιέρα τη σύγχρονη «εθνικοφροσύνη» του μεταμοντέρνου.

Επόμενη σελίδα: »