Σεπτεμβρίου 2009


Φτάνοντας στη 18η Ιούλη του ’36 , οι πραξικοπηματίες φαίνονται να «αιφνιδιάζουν» σε πρώτη φάση την Δημοκρατική κυβέρνηση.Τα εισαγωγικά χρησιμοποιούνται  γιατί, όπως ήδη σημειώθηκε, οι μεγάλες δόσεις αφέλειας που επέδειξαν οι ισχυρότερες δυνάμεις του ΛΜ  απέναντι στον φασιστικό κίνδυνο δεν καταπίνονται εύκολα. Η δημοκρατική κυβέρνηση «αιφνιδιάστηκε» λοιπον ( με αποτέλεσμα σε κάποιες πόλεις οι φρουρές του τακτικού στρατού  εύκολα αρχικά να αναλάβουν τον έλεγχο) αλλά ο λαός στους δρόμους αντιστάθηκε. Άοπλος αλλού, πρόχειρα οπλισμένος κάπου αλλού, στη Βαρκελώνη και τη Μαδρίτη από την άλλη κατάφεραν ν’ανοίξουν τις αποθήκες οπλισμού και με καλύτερους όρους παλεύοντας να συντρίψουν τελικά τους στασιαστές.

διεθνείς  ταξιαρχίες

διεθνείς ταξιαρχίες

Αλλού οι στασιαστές έχουν καλύτερη τύχη: η Σεβίλλη, κέντρο του ισπανικού αναρχισμού και μεγαλούπολη, κοντά στο Μαρόκο και τις  στρατιωτικές βάσεις εξόρμησεις του φασισμού παραδίνεται παρά την απελπισμένη και ηρωική άμυνα των κατοίκων της – οι οποίοι για όλο το καλοκαίρι του ’36 θα μάθουν να ζουν με τον τρόμο των καθημερινών εκτελέσεων αμάχων, με την μαζική τρομοκρατία της «πρωινής περιπόλου» ( ήταν ομάδες ενόπλων που γύρναγαν στα χωριά ξημερώματα, όταν οι αγρότες πηγαίναν στα χωράφια τους κι εκτελέσουν επί τόπου όσους φόραγαν κόκκινα μαντήλια, όσους χαιρετούσαν με τη γροθιά – όσους έκριναν επικίνδυνους για το νέο καθεστώς). Στη Σεβίλλη εκείνες τις πρώτες μέρες δολοφονήθηκε κι ο Λόρκα.

Αλλά το πραξικόπημα είχε αποτύχει. Οι στασιαστές είχαν καταφέρει να «καταλάβουν» κάποιες περιοχές, αλλά σαν στρατός κατοχής κι όχι σαν νόμιμη κυβέρνηση. Η δε τελευταία , εξακολουθούσε να είναι αυτή που είχε προκύψει στις εκλογές του Φλεβάρη και εξακολουθούσε να υπάρχει στηριζόμενη -εκείνες τις πρώτες μέρες -στα υπολείμματα του ταχτικού στρατού και, κυρίως, στις μάζες των προλεταρίων -αγρότες, εργάτες – που έμπαιναν ορμητικά στην υπόθεση της επαναστατικής πάλης με τ’όπλο στο χέρι. Η λαϊκή αντίσταση στο πραξικόπημα σηματοδότησε μια επαναστατική κατάσταση.

Είναι επίσης κομβικό θέμα, για την αποτίμηση των γεγονότων ποια στιγμή ήταν η «επαναστατική κατάσταση».

 Ο Κλαουντίν, περιγράφοντας το κλίμα στην Ισπανία το Φλεβάρη -Ιούλη ’36 είναι  κάθετος:» (οι μάζες) έχοντας, από δω και πέρα, εμπιστοσύνη μόνο στις δικές τους δυνάμεις , κατέλαβαν τους δρόμους, και χωρίς να περιμένουν τις αποφάσεις της κυβέρνησης άρχιζαν να εφαρμόζουν το πρόγραμμα του Λαϊκού Μετώπου από τα κάτω χρησιμοποιώντας επαναστατικές μεθόδους..Απελευθέρωσαν τους πολιτικούς κρατούμενους (…) και άρισαν το Μάρτη του 1936 να καταλαμβάνουν τη γη. Στα μέσα του ίδιου μήνα, άρχισε ένα κύμα απεργιών που προκλήθηκε από την πείνα, την ανεργία και τις φασιστικές προκλήσεις .Το απεργιακό κίνημα, από μήνα σε μήνα, μεγάλωνε.(..) Υπήρξαν μέρες που οι απεργοί έφταναν τις 400,000 ή 450,000. Και το 95% των απεργιών που έγιναν από το Φλεβάρη ως τον Ιούλη του ’36 κερδήθηκαν από τους εργάτες(..)» – τσιτάροντας εδώ μια σοβιετική ιστορία του ισπ. εμφυλίου από το Maydanik. Για τον Κλαουντίν η επαναστατική κατάσταση ήταν γεγονός από την επόμενη της εκλογικής νίκης του Λαϊκού Μετώπου.

Ο Gabrielle Ranzato στη δική του, πιο πρόσφατη, ιστορία του ισπ. εμφυλίου δίνει μια διαφορετική εκτίμηση: «Αντίθετα με ό,τι οι υποστηριχτές του καθεστώτος του Φράνκο υποστήριζαν επί δεκαετίες, καμία επανάσταση – κομμουνιστική, σοσιαλιστική η φιλελεύθερη – δεν βρισκόταν σε εξέλιξη τη άνοιξη και το καλοκαίρι του 1936. Κοινωνικές συγκρούσεις και βιαιότητες σημειώνονταν κυρίως στην ύπαιθρο. Με εξαίρεση τη Μαδρίτη στις πόλεις υπήρχε ηρεμία.Στα κύρια βιομηχανικά κέντρα της Ισπανίας -χωρίς τη συμμετοχή των οποίων κάθε επαναστατική δραστηριότητα θα ήταν αδιανόητη -δεν παρατηρήθηκε καμιά ιδιαίτερα σφοδρή σύγκρουση. Η Βαρκελώνη, η βιομηχανική πρωτεύουσα, ήταν τόσο ήρεμη, ώστε την ονόμαζαν «όαση της ειρήνης».

 

ένα σύνθημα που έφτασε ως τις μέρες μας..

ένα σύνθημα που έφτασε ως τις μέρες μας..

Δυστυχώς δεν έχω στα χέρια μου την ιστορία του Maydanik, ώστε να διασταυρώσουμε πού βρισκόταν ο κύριος όγκος των 400,000 απεργών που λέει , αν ήταν π.χ. στη θυελλώδη Μαδρίτη ή σε όλη την επικράτεια. Πάντως αν με τον όρο «ιδιαιτερα σφοδρή σύγκρουση» εννοείται κάτι σαν την εξέγερση της Αστούριας το ’34, κάτι τέτοιο δεν έγινε. Πουθενά στην Ισπανία οι εργάτες, είτε της CNT , είτε της UGT, είτε του ΚΚΙ δεν πήραν τα όπλα για να επιβάλουν ντε φάκτο μια κατάσταση «σοβιετικής εξουσίας». Ό,τι συνέβαινε δεν ήταν παρά μια «από τα κάτω» εφαρμογή του προγράμματος του Λαϊκού Μετώπου –και μάλιστα χωρίς να γίνεται κάποια προσπάθεια να χτυπηθούν αστυνομικά τμήματα, στρατόπεδα, ή να απαλλοτριωθούν τράπεζες. Η «κατάργηση του καπιταλισμού» που ισχυρίζεται ο Κλαουντίν -πέρα από το ότι ΔΕΝ γίνεται χωρίς «τσάκισμα του καπιταλιστικού κράτους» όπως λέει ένας νικηφόρος επαναστάτης, ο Λένιν – δεν έγινε πουθενά εκείνη την περίοδο. Ακόμα και οι συλλογικές επιχειρήσεις που δημιουργήθηκαν – δεν είναι μικρό πράγμα καμμιά αντίρρηση , ειδικότερα αν σκεφτεί κανείς ότι οι περισσότεροι ιδιοκτήτες εγκατέλειπαν τις βιοτεχνίες και τα εργοστάσιά τους άρον άρον και χωρίς να εισπράξουν αποζημιώσεις και τέτοια – δεν θα μπορούσαν να σημαίνουν κατάργηση του καπιταλισμού, παρά τις σημαίες που ανέμιζαν απ’έξω και παρά τα συνθήματα. Είναι απλό: μια επιχείρηση είτε θα πουλάει το προϊόν της είτε θα το μοιράζει. Αν το πουλάει, μιλάμε για καπιταλισμό. Αν το μοιράζει, θα πρέπει να εξασφαλίσει πρώτες ύλές για να ξαναμπει μπροστά η παραγωγή, καθώς επίσης , με κάποιο τρόπο, να ταϊσει τους εργάτες της. Αν όλα αυτά , με ένα μηχανισμό σχεδιασμού, της προσφέρονται μιλάμε για κομμουνισμό – και μάλιστα αναπτυγμένο κομμουνισμό, που ούτε στην ΕΣΣΔ είδανε. Αν για τις πρώτες ύλες πρέπει να πληρώσει, και για να αναπληρώσει την εργατική δύναμη πρέπει να δώσει μισθό, η παραγωγή της είναι «εμπορευματική». Καπιταλιστική. «Ατομικός» ή «συλλογικός» , ο ιδιοκτήτης μιας επιχείρησης δεν μπορεί να κάνει τίποτε άλλο απ’το να κυνηγήσει το κέρδος.

Η διαπίστωση που κάνει στη συνέχεια ο Κλαουντίν περιέχει μεγάλο μέρος της αλήθειας, αλλά είναι τελικά εντελώς λάθος: «Ανάμεσα στο Φλεβάρη και Ιούλη 1936, εδραιώθηκε στην Ισπανία μια de facto κατάσταση «τριπλής εξουσίας»: η εξουσία της νόμιμης κυβέρνησης, που ήταν στην πραγματικότητα πολύ αδύναμη. η εξουσία των εργατών, των κομμάτων τους και των συνδικάτων τους, που εκδηλώθηκε ανοιχτά με τον τρόπο που περιγράωαμε. και τελικά, η εξουσία των αντεπαναστατών που (..) δρούσε προπαντός μυστικά, στους στρατώνες, προετοιμάζοντας το στρατιωτικό πραξικόπημα».                

Το λάθος είναι ότι η εξουσία, παρέμενε αστική. Η Βουλή ήταν -είναι πάντα -ένας αστικός θεσμός.  Η σύνθεσή της είχε προκύψει με αστικές εκλογές. Οι δικαστές παρέμεναν στις θέσεις τους -εντάξει οι γνωστοί δεξιοί είχαν πάρει μετάθεση σε επαρχίες και είχαν αντικατασταθεί από «δημοκρατικούς», αλλά ο Ποινικός Κώδικας, ο Αστικός, έμεναν ως είχαν. Κυρίως, ο στρατός ήταν ο ίδιος παλιός αστικός στρατός, με στελέχη γαλουχημένα στο πνεύμα του Βασιλιά, ή του δικτάτορα ντε Ριβέρα, με την ίδια μεσαιωνική δομή, των αριστοκρατών αξιωματικών και της πλέμπας κληρωτών. Το κράτος ήταν αστικό.

CentredImage,157386,enΗ ιδιομορφία της περίστασης ήταν ότι η αστική τάξη της Ισπανίας είχε επιλέξει να μην χρησιμοποιήσει το κράτος της. Το κράτος της, όπως αυτό εκφραζόταν με τους θεσμούς του, το Σύνταγμά του, την κυβέρνηση κλπ. Η α.τ. είχε επιλέξει την τελειωτική «λύση» του στρατιωτικού πραξικοπήματος. Στην άκρη του όπλου δεν βρισκόταν οι «πραξικοπηματίες» αλλά η ισπανική πλουτοκρατία.  Έχει δίκιο ο Κλαουντίν όταν μιλάει για «τριαδική» εξουσία κρίνοντας απ’τα φαινόμενα – μια και όντως προς τα έξω φαίνονταν ‘τρεις» πόλοι εξουσίας, ο καθένας με δικό του, σε χοντρές γραμμές, προσανατολισμό – αλλά η Ισπανία του Αθάνια ΔΕΝ ήταν η Ρωσσία του Κερένσκι. Η «τριαδική» εξουσία που βλέπει ο Κλαουντίν δεν ήταν η δυαδική εξουσία που είδε ο Λένιν το ’17. Η Ρωσσία το Φλεβάρη του ’17 είχε μια ανατραπείσα αριστοκρατία, μια αδύναμη αστική τάξη, οξυμένα κοινωνικά προβλήματα, ακόμα και επιβίωσης, κι ένα διαλυμένο κρατικό μηχανισμό. Η Ισπανία το Φλεβάρη του ’36 είχε μια αστική τάξη γερά δεμένη στις αγγλικές επενδύσεις, με ανοιχτό φλερτ με τον ιταλικό και γερμανικό φασισμό και το πιο αποφασιστικό κομμάτι του κρατικού μηχανισμού, το στρατό, συντριπτικά στο πλευρό της.  Με δεδομένο ότι η λαϊκή πλειοψηφία ήταν άοπλη, με δεδομένο ότι η «επίσημη’ αστική κυβέρνηση ήταν ανήμπορη να βάλει κάτω το -εντός των πλαισίων «αριστερό» –  πρόγραμμά της, με δεδομένη τη δυσαρέσκεια των μη εργατικών στρωμάτων -μικροαστοί σε χωριά και πόλεις -ένα ενδεχόμενο πραξικόπημα φάνταζε πολύ εύκολο να νικήσει και να τσακίσει το λαϊκό κίνημα.Αντίθετα , στη Ρωσσία του ’17 πέρασαν αρκετοί μήνες από το Φλεβάρη για να συνειδητοποιηθεί απ’την πολιτική ιδιοπφυϊα του Λένιν η πλήρης αδυναμία ανασυγκρότησης του «παλιού» κρατικού μηχανισμού, κάτω από τις «δημοκρατικές» σημαίες του Κερένσκι. Κάτι που ήταν ένα πραγματικό γεγονός.

Η «δημοκρατική κυβέρνηση» ήταν εγκαταλελειμμένη από την τάξη που ιστορικά έπρεπε να εκφράζει – και ήταν, μέχρι τη μαζική λαϊκή αντίσταση του Ιούλη του ’36 ανήμπορη να εκφράσει τους πόθους των προλετριακών μαζών που στήριξαν το πρόγραμμα του Λαϊκού Μετώπου. Από τον Ιούλη του ’36 η κυβέρνηση Azana ήταν ένα «σκιάχτρο» και το ζητούμενο, από τη στιγμή που ο λαϊκός αγώνας ήταν επαναστατικός ήταν η διαμόρφωση ενός επαναστατικού πανεθνικού κέντρου που να διευθύνει μέχρι τη νίκη την πάλη. Η ισπανική επανάσταση έπρεπε να φτιάξει το δικό της «Επαναστατικό Διευθυντήριο» τη δίκη της Συνέλευση των Σοβιέτ.

Είναι αλήθεια ότι το συγκεκριμένο ερώτημα «πονοκεφαλιάζει» τους πάντες. Ανεξάρτητα του αν καθόρισε ή όχι την τελική έκβαση των πραγμάτων (και σίγουρα ΔΕΝ την καθόρισε, μια και ακολούθησαν τρια χρόνια πολέμου) η αμέλεια και η ελαφρότητα σ’αυτό τον κίνδυνο δεν εξηγούνται εύκολα: ήδη αναφερθήκαμε στη συντριβή της Αστουριανής εξέγερσης 20 μήνες πριν. Και δε χρειάζεται να αναφερθούμε είτε στην άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία, είτε στην αντίστοιχη εξέλιξη στην Αυστρία , είτε στις γνωστές εμπειρίες των Γερμανικών επαναστάσεων 1919 -1923, στην κατάπνιξη της σοβιετικής Ουγγαρίας -ακόμα και στην ίδια την αντεπανάσταση στην ΕΣΣΔ. Δεν χρειάζεται, γιατί ΟΛΑ τούτα ήταν καλά γνωστά τόσο στους επαναστάτες όσο και στους αντεπαναστάτες της Ισπανίας του ’36.

no passaran!

no passaran!

Ο Χ. Τόμας, αναφέρει στο έργο του (τον αναφέρει ως πηγή και ο Θ.Παπαρήγας) ότι ο Jesus Monzon (ηγετική φυσογνωμία εκείνη την περίοδο του ΚΚΙ στη χώρα των Βάσκων όπου μάλιστα είχε εκλεγεί πρόεδρος του Λαϊκού Μετώπου στη Ναβάρρα, αργότερα δε ηγέτης του κομμουνιστικού αντάρτικου στα Πυρηναία) κατήγγειλε στον πρωθυπουργό Καθάρες -Κιρόγα την προετοιμασία πραξικοπήματος στη Ναβάρρα. Εκεί δρούσε ανενόχλητος ο πραξικοπηματίας του Ιούλη Mola ,στην περιοχή της Παμπλόνα. Έχει μια σημασία το ότι σ’εκείνη την περιοχή είχε νικήσει η δεξιά – και γενικότερα για τη χώρα των Βάσκων και τους Βάσκους έχει σημασία πως ήταν βαθειά καθολικοί, και το τράβηγμά τους στην δημοκρατική υπόθεση είχε να κάνει με την ανεξαρτητοποίησή τους, που σύμφωνα με τις διακηρύξεις του ΛΜ επρόκειτο να επικυρωθεί με δημοψήφισμα το φθινόπωρο του ’36. Οι κομμουνιστές κατήγγειλαν και η κυβέρνηση τους «έγραφε».

Ο φίλος ο Κλαουντίν, δεν αναφέρει το συγκεκριμένο περιστατικό αναφέρει όμως το λόγο του γγ του ΚΚΙ, Χ. Ντίαζ στις 1.6.1936:» Η μαζική πάλη δίνει τη μόνη αποτελεσματική εγγύηση ότι θα γίνουν άμείλικτα τα πάντα, για να σαρωθεί η αντίδραση κι ο φασισμός. Ελπίζω ότι, αν η κυβέρνηση βλέπει πως έχουμε την αποφασιστική θέληση να το εφαρμόσουμε και να επιμείνουμε σ’αυτό, τότε θα φέρει στα συγκαλά τους, όλους εκείνους τους εχθρούς της δημοκρατίας και των εργατών».Παραπέρα στο συλλογικό «Guerra y Revolucion en Espana» της ΚΕ του ΚΚΙ, που εκδόθηκε το ’66 εκτιμάται ότι «Αποτελεσματική και γρήγορη εφαρμογή του προγράμματος του λαϊκού μετώπου, και λήψη ενεργητικών μέτρων ώστε να στερηθεί η αντίδραση απότην ικανότητα να κάνει ζημιά, και να προκληθεί η αποτυχία της συνομωσίας, την οποία προετοίμαζε ήδη με στόχο τη στρατιωτική στάση».Ενεργητικά μέτρα ενάντια στη συνομωσία που ήταν ήδη στα σκαριά..Οι κομμουνιστές τουλάχιστον ήταν σε πλήρη επίγνωση του φασιστικού κινδύνου. και σχολιάζει ο Κλαουντίν:»Δυστυχώς ούτε οι δημοκρατικοί, ούτε οι ρεφορμιστές σοσιαλιστές ούτε οι καμπαλιερικοί σοσιαλιστές άκουσαν το ΚΚΙ» για να συμπληρώσει μετά «Μα ήταν δυνατό να αναμένεται κάτι διαφορετικό από τους πρώτους σχηματισμούς; Και όσον αφορά τους καμπαλιερικούς γιατί το ΚΚΙ δεν τους πρότεινε ποτέ μια γραμμή ανεξάρτητης δράσης;»Το ερώτημα αντιγυρνάει βέβαια: αφού οι καμπαλιερικοί επίσης δεν έπαιρναν χαμπάρι -η υποτιμούσαν -το φασιστικό κίνδυνο τί μας λέει ότι μια τέτοια πρόταση θα είχε το παραμικρό νόημα, ως προς το επείγον τουλάχιστον της λήψης ενεργητικών μέτρων;

Ίσως έχει ένα νόημα να σημειώσουμε δυο πράγματα για το Λάργο Καμπαγιέρο. Ο οποίος μεν φαντάζει στα ’36 να είναι πιθανός «Λένιν της Ισπανίας» αλλά υπάρχει μια σκοτεινή πλευρά , αρκετά γνωστή στους ισπανούς εργάτες και τους συντρόφους του του PSOE – τον άσπονδο «φίλο» του ρεφορμιστή Πριέτο: την περίοδο της δικτατορίας του Πρίμο ντε Ριβέρα (1923 -1930) ο Λάργο Καμπαγιέρο είχε ανοιχτά συνδιαλλαγεί μαζί του με στόχο τη νόμιμη λειτουργία της UGT. Ο «τακτικισμός» του Πριέτο σε βάρος του , στον οποοίο αναφέρεται πιο πάνω ο Κλαουντίν, εν πολλοίς πατάει σ’αυτή τη «βρώμικη» ιστορία. Εκείνη την περίοδο, της ηγεσίας του Καμπαγιέρο προκύπτει και η διάσπαση της UGT οταν κι ένα, μικρό, τμήμα της προχώρησε στην ίδρυση του ΚΚΙσπανίας.

Υπάρχει και κάτι άλλο. Το ’30  Καμπαγιέρο μαζί με τον Πριέτο – μετά την πτώση της δικτατορίας Ντε Ριβέρα, στήριξαν τη θέση της «προγραμματικής » συνεργασίας του PSOE με αστικά κόμματα, αντίθετα στην «αριστερή» σοσιαλιστική πτέρυγα Μπεστέιρο. Το αποτέλεμα ήταν να εκλεγεί στη Βουλή του ’31, και να αναλάβει το Υπουργείο Εργασίας. Κατά τη θητεία του αυτή, «χρεώθηκε» ένα γεγονός που δεν μνημονεύεται από τους σοσιαλιστές «αγιογράφους» του: το Γενάρη του ’33 μια ομάδα της CNT πρωτοστατεί στην εξέγερση του Casas Viejas . H εξέγερη καταπνίγεται με ευκολία αλλά και αγριότητα: 14 αναρχικοί «πρωτοστάτες» εκτελούνται χωρίς δίκη.

Μάλλον χρειάζεται περισσότερη μελέτη -σίγουρα περισσότερη απ’όση έχει κάνει ο Κλαουντίν – η πρίπτωση του γιατί ένας «κλασσικός» σοσιαλδημοκράτης παράγοντας, με κυβερνητική θητεία σε κεντρώα κυβέρνηση που έδειξε ανάλγητη στάση σε εξεγερμένους εργάτες, ένας συνεργάτης της χούντας ντε Ριβέρα, παρουσιαζόταν ως ο ισπανός Λένιν το ’36. Το θέμα , όπως είναι σαφές, δεν είναι τί έλεγε ο ίδιος, αλλά ότι το δεχόταν οι μάζες…

Μέχρι εδώ, νομίζω ότι όλες οι πηγές – αυτές που βρίσκονται στη δική μας δθα περάσουμε!ιάθεση τουλάχιστον – συμφωνούν ότι α. ο κίνδυνος του φασιστικού πραξικοπήματος ήταν προ των πυλών ήδη το Φλεβάρη του ’36, την επόμενη των εκλογών. β. αυτός ο κίνδυνος ήταν «δε γεννάται θέμα» για τους κεντρώους του ΛΜ (Αθάνια και δε συμμαζεύεται) και τους σοσιαλιστές γ. αυτός ο κίνδυνος αντιμετωπιζόταν στην καλύτερη περίπτωση με κραυγές και συνθήματα από τους αναρχικούς και δ. το ΚΚΙσπανίας (που αν και είχε πάρει περίπου το 3% των ψήφων ήταν εκείνη την περίοδο στη μαζικότερη φάση της ως τότε ιστορίας του) προειδοποιούσε, και με ντοκουμέντα  τους «υπεύθυνους» οι οποίοι κάναν τους Γερμανούς.

Δεν έγιναν κινήσεις να «πάρει τα όπλα ο λαός» – παρά μόνο τον Ιούλη του ’36 μέρες πριν το πραξικόπημα φαίνεται το ΚΚΙ να παίρνει πιο δυναμικό προσανατολισμό και η Πασιονάρια καλεί τους dynamiteros της Αστούριας να «φυλάξουν καλά τα πυρομαχικά τους» γιατί θα τους χρειαστούν..

1936Spagna3Αυτοκριτικά κατ’αρχήν δυο πραματάκια.

Είναι αλήθεια ότι όταν ξεκίνησε αυτό το βλογ δεν είχε σκοπό να αποτελέσει ένα χώρο «ελληνικής» ιστορικής καταγραφής είτε του κομμουνιστικού κινήματος είτε του ισπανικού εμφυλίου. Η μελέτη του δεύτερου κατέχει σπουδαία θέση στα ερασιτεχνικά ενδιαφέροντα του παρόντος γραφιά. Δεν είναι βέβαια το  αποκλειστικό ενδιαφέρον του- και, όπως και νά’χει,  σε καμμία περίπτωση δε φιλοδοξεί να συναγωνίζεται διδακτορικές διατριβές, βιβλία ιστορίας, εκθέσεις κλπ. Επειδή ωστόσο, είναι αλήθεια, δεν είναι δα και συνηθισμένο «χόμπυ» η μελέτη κάποιας ιστορικής περιόδου ας σημειωθεί το εξής: ο ισπανικός εμφύλιος συνεπαίρνει τον R5 τόσο για τη λογοτεχνική -ρομαντική πλευρά του όσο και για την «στενή» πολιτική αντίστοιχη. Απλά, γιατί στο έδαφος της οξυμένης ταξικής πάλης που βίωσε η Ισπανία το ’36 -’39 με τη μορφή του εμφυλίου μπήκαν κάτω οι στρατηγικές όλων: και των κομμουνιστών της τρίτης διεθνούς (διεθνής!), και των τροτσκιστών, και των αναρχικών, και των σοσιαλιστών, και των αστών, και των ιμπεριαλιστών (..ουφ!), ΟΛΩΝ. Δύσκολα κρύβεται κανένας πίσω απ’το δάχτυλό του για ό,τι έγινε τότε λοιπόν.. Κι όποιος λέει ψέμματα για το τότε έχει «κακούς σκοπούς» και για σήμερα. Αν, δε, υπάρχουν σήμερα απατεώνες χωρίς δόλο, απλά από παραπληροφόρηση, είναι καλό και χρήσιμο να μεταφέρεις ό,τι τυχόν πληροφορίες πέφτουν στα χέρια σου για να αντιστρέψεις μια διάθεση. Όχι για τότε αλλά για σήμερα.

Προφανώς και δεν παίρνω θέση «αντικειμενικά» αλλά προφανώς επίσης δεν ενστερνίζομαι θεωρίες «αντικειμενικής ερμηνείας» της ιστορίας. Προσεξτε: άλλο αντικειμενική καταγραφή ενός γεγονότος κι άλλο «αντικειμενική» ερμηνεία του. Αντικειμενικό γεγονός είναι η ίδρυση του ΕΑΜ. Ερμηνεία είναι ο χαρακτηρισμός της δράσης του ως «εθνικοαπελευθερωτικού» ή ως «εθνοπροδοτικού». Το μπέρδεμα της ερμηνείας με την πραγματικότητα είναι κατ’εξοχήν «τέχνη» του επαγγελματία πλαστογράφου. Και κατ’εξοχήν «λάθος» του ερασιτέχνη -ή αν θέλετε του «οπαδού». Όποιου βλέποντας τα γεγονότα να γυρνάν καταπάνω του, επιμένει να αγνοεί τα γεγονότα και σαν «απάντηση» αντιγυρνάει βρισιές κλπ. – μπορεί κατόπιν ευχαριστημένος να συνεχίσει τον καφέ, τη μπύρα ή το τσιγάρο του αλλά πολύ αμφιβάλλω αν έχει πειστεί για όσα λέει.

ο σαντιάγο καρίγιο τέρμα αριστερά, σε πρώτο πλάνο ο Ντίαζ

ο σαντιάγο καρίγιο τέρμα αριστερά, σε πρώτο πλάνο ο Ντίαζ

Αφορμή για τις μόλις παραπάνω γραμμές στάθηκε η ταινία «Γη κι Ελευθερία». Κατά λάθος.Προβλήθηκε φαίνεται στην τηλεόραση? την πρόσφερε καμμιά εφημερίδα σε DVD?  δεν ξέρω γιατί άρχισαν να έρχονται «επισκέπτες» από τα γκουγκλ ζητώντας αυτό. Και μετά «Κασάδο το ’39» -«Κασάδο -Μέρα» κλπ. Γκούγκλαρα κι εγώ το «Κασάδο -Μέρα» κι..έπεσα πάνω μου κατ’αρχήν και στη συνέχεια σε μια κουβέντα που άνοιξε στο indymedia («κουβέντα» στο ιντυμήντια.. τρόπος του λέγειν δηλαδή) σχετικά με το θέμα του εμφυλίου. Καναδυο τσιτάραν μάλιστα από κείμενα που δημοσιεύτηκαν εδώ.

Φαίνεται ότι κάποιοι επιμένουν να αναθεωρήσουν συνολικά την ιστορία. Οι αναρχικοί της CNT είναι γι’αυτούς οι αθώοι άγγελοι της επανάστασης οι δε κομμουνιστές οι σφαγείς και υπονομευτές της. «Σταλινοτσολιάδες» μάλιστα χαρακτηρίζουν οι αναρχικοί τους κομμουνιστές ( και όχι μόνο οι αναρχικοί ). Αγριεύει το παιχνίδι..

Λοιπόν ο Φερνάντο Κλαουντίν είναι μάλλον πασίγνωστος στους σαραντάρηδες -τουλάχιστον – πρώην αριστεριστές, Πανελλαδικάριους, Ρηγάδες. Φαντάζομαι το όνομά του δεν είναι ολότελα άγνωστο σε οποιονδήποτε ψάχτηκε κάποια στιγμή είτε με την ιστορία του ΚΚΙσπανίας, είτε με την ιστορία της Κομιντερν είτε με τον «αριστερό ευρωκομμουνισμό» – στα ελληνικά έχουν κυκλοφορήσει δυο βιβλία του το «Ευρωκομμουνισμός και Σοσιαλισμός» και το δίτομο «Η κρίση του παγκόσμιου κομμουνιστικού κινήματος».Στην εισαγωγή του τελευταίου σημειώνει :» το κομμουνιστικό κίνημα – το σταλινικό κόμμα, τόσο με τις εθνικές όσο και με τις διεθνικές του διαστάσεις, στην άσκηση της εξουσίας καθώς επίσης και στη λειτουργία του σαν όργανο της πάλης για την εξουσία (…) είναι ανήμπορο απ’την ίδια του τη φύση να μετασχηματίσει τον εαυτό του.(..)οι προϋποθέσεις δογματικοποίησης και διαστρέβλωσης του μαρξισμού βρίσκονται στην ίσια του τη λειτουργία σαν ιδεολογίας του επαναστατικού κινήματος».

Τα σημειώνω κι εγώ αυτά με τη σειρά μου για να γίνει σαφές το που τοποθετείται ο εν λόγω γραφιάς, πρώην μέλος της ΚΕ του ΚΚΙσπανίας , διαγραμμένος το 1965. Στο ως άνω έργο καταπιάνεται με μια βαθειά ανάλυση της πορείας του κομμουνιστικού κινήματος από τις πρώτες μέρες της Κομιντέρν μέχρι και τα μέσα περίπου του 20ου αιώνα, στηριζόμενος σε πολύ πλούσιο υλικό και με προσπάθεια να κριτικάρει μαρξιστικά τους..μαρξιστές. Οι πηγές που παρουσιάζει είναι το βασικότερο προσόν του έργου του και, κατά τη γνώμη μου, όχι τα συμπεράσματά του που συχνά βρίσκονται σε αντίφαση με τους ισχυρισμούς  του.

Τί μας λέει λοιπόν για την Ισπανία του ’36 -’39 ο Κλαουντίν; «‘Οποιος μελετάει αυτούς τους κρίσιμους μήνες της Ισπανίας του ’36 δεν μπορεί παρά να αναρωτηθεί:γιατί τα εργατικά κόμματα και οργανώσεις δεν έδρασαν μ’ένα συντονισμένο κι αποφασισμένο τρόπο για να πνίξουν στη γέννα της τη στρατιωτική στάση και να προχωρήσουν αποφασιστικά στο δρόμο της επανάστασης;» Παρατηρήστε ότι το σχήμα του Κλαουντίν είναι απλό: να πνίξουμε το πραξικόπημα και να προχωρήσουμε στην επανάσταση. Είναι απλό γιατί είναι λογικό.Ας αναρωτηθούμε κι εμείς μαζί του, κι ας τον ακολουθήσουμε να δούμε αν θα πάρουμε απάντηση..

Συνεχίζει με την κατάσταση των κυριότερων οργανώσεων της ε.τ. στην Ισπανία του ’36:

«..οι ρεφορμιστές ήταν ολοφάνερα στη μειοψηφία του Σοσιαλιστικού Κόμματος και

Ganar la guerra!

Ganar la guerra!

 της UGT, αν και διατηρούσαν την καθοδήγηση του κόμματος χάρη στους έξυπνους ελιγμούς του μηχανισμού (…) Ο όγκος των εργατών που ανήκαν στην UGT , καθώς και η πλειοψηφία των σοσιαλιστών αγωνιστών, υποστήριζαν την αριστερή τάση που καθοδηγούσε ο Λάργκο Καμπαλιέρο.(..) Πρέπει να προχωρήσουμε, έλεγαν , στην άμεση εγκαθίδρυση της διχτατορίας του προλεταριάτου. Δεν προσδιόριζαν ξεκάθαρα ποια θα ήταν η δομή αυτής της «διχτατορίας του προλεταριάτου», αλλά ήταν βέβαιοι ότι θα τη καθοδηγούσε το Σοσιαλιστικό Κόμμα, σαν το κύριο κόμμα της ισπανικής εργατικής τάξης. Ευνοούσαν ωστόσο την ένωση με τους κομμουνιστές, για να συγκροτήσουν ένα ενιαίο μαρξιστικό κόμμα.Υποστήριζαν επίσης τη συγχώνευση των δυο μεγάλων συνδικαλιστικών σχηματισμών της UGT και της CNT. » Δύο τάσεις δηλαδή: μια «δεξιά» ηγεσία και μια «αριστερή» – συνδικαλιστική πλειοψηφία που «ήταν στην πραγματικότητα ένα ανεξάρτητο σχήμα» και που υπερακόντιζε τους κομμουνιστές στα «άμεσα καθήκοντα», έχοντας όμως θολή εικόνα για το χαρακτήρα αυτών των «άμεσων καθηκόντων». Και συνεχίζει για τους οπαδούς του Καμπαλιέρο «έλπιζαν ότι η πλήρης φθορά και η χρεοκωπία της δημοκρατικής κυβέρνησης θα προκαλούσε την πτώση της κρατικής εξουσίας στα χέρια τους, σαν ώριμο φρούτο. Επιπρόσθετα , υποτιμούσαν τον κίνδυνο της αντεπανάστασης». Η οποία αντεπανάσταση μεθοδικά προετοιμαζόταν επί δημοκρατικής κυβέρνησης -από το Μάρτιο του ’36 στην συγκεκριμένη του μορφή, ήδη από το ’34 περίπου ως σχεδιασμός επί χάρτου της ισπανικής τελικής λύσης.

«Το άλλο μεγάλο παραδοσιακό ρεύμα του ισπανικού εργατικού κινήματος, που ήταν οργανωμένο στα συνδικάτα της CNT, ήταν εξίσου ριζοσπαστικό στις επαναστατικές του θέσεις.Η θεωρητική του όμως βάση, δυσκόλευε πολύ μια συμφωνία με τα μαρξιστικά κόμματα, καθώς επίσης και με τα συνδικάτα της μαρξιστικής τάσης, αυτά της UGT.(…) H ιδέα ενός κράτους της διχτατορίας του προλεταριάτου , γέμιζε τους αναρχοσυνδικαλιστές  με την ίδια σχεδόν εχθρότητα, όπως και αυτή του αστικού κράτους. Σε σχέση με το δεύτερο επιπλέον, δεν έκαναν καμία διάκριση, στην πράξη, ανάμεσα στην κοινοβουλευτική δημοκρατία και στο φασισμό. Υποτιμούσαν επίσης το φασιστικό κίνδυνο εξίσου με τους καμπαλιεριστές».

Τα μεγάλα ρεύματα του ισπανικού εργατικού κινήματος λένε μεγάλα κι επαναστατικά λόγια αλλά οι μεν προτείνουν διχτατορία του προλεταριάτου χωρίς να εξηγούν τί θέλουν και πως το βλέπουν, οι δε αρνούνται κάθε μορφή κράτους προτείνοντας τη μορφή του νέου καθεστώτος να καθορίσει «η ελεύθερη επιλογή των ελεύθερα ενωμένων εργατών», και οι δυο δε «υποτιμούν» το φασιστικό κίνδυνο. Δεν μας λέει ο Κλαουντίν γιατί τον υποτιμούν  – μολονότι η στρατιωτική καταστολή της εξέγερσης της Αστουριας τον Οχτώβρη του ’34 θα έπρεπε να βάζει σε πρώτη γραμμή αυτό τον κίνδυνο. Κι αν οι αναρχικοί, έξω από τα κέντρα αποφάσεων, «δικαιολογούνται» με το γνωστό τους παιδιάστικο δόγμα «εμείς με την πολιτική δεν ασχολούμαστε» ( και πράγματι, το ’34 στην Αστούριας δεν πολυασχολήθηκαν: οι εργάτες, κομμουνιστές, σοσιαλιστές και αναρχικοί, χτυπιόντουσαν κι η CNT σε Βαρκελώνη, Μαδρίτη και Σεβίλλη σφύραγε αδιάφορα. Μόνο οι 30,000 πολιτικοί κρατούμενοι της ηττημένης εξέγερσης, και ο αριθμός των αναρχικών ανάμεσά τους έπεισε τα «κεφάλια» της CNT -FAI για σύμπραξη με το «Λαϊκό Μέτωπο» στις εκλογές του ’36..),κι επομένως δεν «ασχολούνται» ούτε με το τί γίνεται στο στράτευμα ούτε με το να ελέγξουν ποιοι είναι αρμόδιοι στην κυβέρνηση γι’αυτές τις δουλειές , οι σοσιαλιστές, αν και είχαν τους περισσότερους βουλευτές στη Βουλή που αναδείχτηκε με τις εκλογές του Φλεβάρη  ωστόσο αρνούνται να συμμετάσχουν στην νέα κυβέρνηση! (δείτε τις δημοκρατικές κυβερνήσεις εδώ )  .Αρνούνται μέχρι να γίνει το πραξικόπημα κι ως τότε περιφέρονται, με τον Καμπαλιέρο να καλείται να γίνει ο Λένιν της Ισπανίας.

Ένα πολύ απλό ερώτημα μέχρι στιγμής: Γιατί λοιπόν «υποτιμήθηκε» από τα μεγαλύτερα ισπανικά συνδικάτα ο κίνδυνος του φασιστικού πραξικοπήματος;Γιατί, οι σοσιαλιστές, που ήταν και το ισχυρότερο κόμμα στην ισπανική Βουλή αρνήθηκαν να έχουν υπουργό στην κυβέρνηση – και αφήσαν στην τελευταία να διορίσουν υπουργούς τα μετριοπαθή κεντρώα και κεντροαριστερά ρεπουμπλικάνικα κόμματα;

(συνεχίζεται..)

Λοιπόν…

δεν ξέρω τι λέτε σεις αλλά το κόμμα του Καρατζαφέρη έχει ακλόνητες αρχές και αξίες. Μπορεί να διαφωνείτε μ’αυτές –ναι, δεν αντιλέγω – αλλά οφείλετε να μην είστε μικρόψυχοι και πρέπει να παραδεχτείτε ότι σε εποχές ηθικού ξεπεσμού, ευτέλειας θεσμών και αξιών και γενικότερης επίθεσης των σκοτεινών κέντρων στα ιερά και τα όσια της φυλής μας, οι κοπελιές και τα παλικάρια της λαϊκορθόδοξης παράταξης στέκουν ορθά στα μετερίζα της υπεράσπισης της ιστορικής συνέχειας της εθνικής μας ταυτότητας. Αγκωνάρια της οποίας από αρχαιοτάτων χρόνων και εσαεί πυργώνονται  θεσμοί όπως η πατρίδα , η θρησκεία, η οικογένεια.

βίον ανθόσπαρτον!Η οικογένεια.  Να ο κεντρικός πυρήνας του Καρατζαφέρειου ουμανισμού. Ειλικρινά, με το χέρι στην καρδιά πείτε ποιος από τους πολιτικούς αρχηγούς έχει στηρίξει την οικογένεια πιο ολοκληρωτικά από τον καουντίγιο του Λα.Ο.Σ. Κανένας. Και κανένας δεν του το αναγνωρίζει. Όμως δεν είναι λίγοι όσοι θυμούνται εκείνη τη μουντή επέτειο του Αγίου Βαλεντίνου του 2000 όταν το σαλόνι της «Άλφα Ένα» κοσμούσε έγχρωμη φωτογραφία του ζεύγους Καραμανλή -Παζαϊτη με την αθάνατη λεζάντα :  «γιατί..κι οι ερωτευμένοι έχουν τα πρότυπά τους». Και ίσως θυμάστε ότι ο χενεραλίσσιμο απέδωσε την αποπομπή του από τη ΝΔ , εκείνη πάνω κάτω την περίοδο, σε κάποια Σαλώμη – χθαμαλοτάτης ηθικής και πάντως κίνηση ελκόμενη από χαλάρωση της πίστης στην οικογένεια. Ξεκάθαρα πράματα  παιδιά να τα λέμε αυτά.

Έπειτα, μηπως να αγνοήσουμε την παρουσία του σεξολόγου κ. Αποστολάτου στο κοινοβούλιο; Ξέρω οι κυνικοί μαρξισταί  ξερόλες, αντί να βρουν καμιά γκόμενα κειπέρα, θα καγχάσουν αλλά, πρώτον η παρουσία του στα έδρανα κάθε άλλο παρά απαρατήρητη πέρασε, η δε επιστημοσύνη του, σας ρωτώ ευθέως, συμβάλλει ή όχι στην υγιή ζωή μιας οικογένειας; Πολύ περισσότερο απ’όσο συνέβαλαν η ψήφος ή τα παντελόνια στα θήλεα, να πηγαίνουν σχολείο ή πανεπιστήμιο και γενικά να βγούν απ’την κουζίνα. Κάτι ξέραν οι γιαγιάδες μας διάολε!   

Έχετε έτοιμη την απάντηση – όπως άλλοτε οι πρόγονοί σας το κονσερβοκούτι: και ο Ψινάκης που κολλάει; Φτου σας ρατσιστές..  Λες και η έννοια της οικογένειας δεν αγκαλιάζει και μοναχικούς ανθρώπους όπως ο ανωτέρω σόουμαν. Λες και το ίδιο το Λα.Ο.Σ. δεν είναι η αναγωγή σε εθνικό επίπεδο μιας μεγάλης οικογένειας, της πλατειάς ελληνικής οικογένειας που μας ενώνει όλους – εκτός από τους μετανάστες και τους φίλους τους, αυτοί να φύγουν. Λες και ο κ.Ψινάκης και οι μεσημεριανές εκπομπές – όπως μας είπε κι ο ίδιος ο Αρχηγός στον Ευαγγελάτο – πρέπει να εξοβελιστούν από την πολιτική, και ξανά σας ρωτώ: αν ΔΕΝ λύνουν οι μεσημεριανές εκπομπές τα προβλήματα ταυτότητας της σύγχρονης ελληνικής οικογένειας ποιος τα λύνει; «Η προλεταριακή επανάσταση κι ο αποστάτης Κάουτσκι»;

Δεν έχετε τί να πείτε ε; Δεν σας τα μάθανε στις σχολές κατασκόπων της τσεχοσλοβακίας αυτά, ούτε στο Λομονόσοφ βέβαια… Και να σας πω και κάτι άλλο: λυσσάξατε που η εκθαμβωτική κι εκπάγλου καλλονής κ. Μανωλίδου, η μαέστρος αποκάλεσε τζουτζούκο τον καλό της. Που είναι Άδωνις, και αηδόνι μέσα στη Βουλή για τα εθνικά μας θέματα και όχι μόνο. Λυσσάξατε αλλά να ξέρετε ότι αυτή η προσφώνηση είναι βαθειά ελληνική, πηγάζει απ’τα κατάβαθα της παράδοσης και της εποχής που η Ελλάδα μεγαλουργούσε, που έχτιζε τον Τρίτο Ελληνικό Πολιτισμό (Τ.Ε.Π.) που κορωνίδα του πολιτισμού μας ήταν η ελληνιχριστιανική ηθική και δημιουργία, που οι φούστες κόβονταν με το χάρακα και οι ξένοι ευγενικά πείθονταν να επιστρέψουν στις πατρογονικές τους εστίες -όπως οι εβραίοι του συνοικισμού Κάμπελ στη Θεσσαλονίκη, που φεύγοντας ξέχασαν τα τζάκια αναμμένα και ξέσπασε, με τη βοήθεια του στρατηγού ανέμου, πυρκαγιά.( Τώρα εσείς οι άθεοι θα μας πείτε τα παραμυθάκια σας και γι’αυτό, αλλά τα έχετε πάρει απ’τη ζήμενς, το κατήγγειλε ο ράϊχςφύρερ εδώ και χρόνια, τό’πε κι ο κοροβέσης πρόσφατα – άλλο που δεν του τά’παμε του εισαγγελέα, είναι να εμπιστεύεσαι εισαγγελείς εδώ που τα λέμε;)

Την μουσική επιμέλεια αυτού του ποστ ανέλαβα με χαρά μόλις έμαθα ότι η συμβουλευτική καλλιτεχνών του ΛαΟΣ πρόκειται να μιξάρει το κομμάτι με σύγχρονο ήχο – με Μαρτάκη και Μάρω Λύτρα στα φωνητικά. Πάρ’τε νά’χετε λοιπόν. Ζήτω το έθνος, ζήτω ο στρατός!Ζήτω η Αγία Ελληνική Οικογένεια!