μπα.. το Γκράμσι δεν θα τον χάλαγε νομίζω

μπα.. το Γκράμσι δεν θα τον χάλαγε νομίζω

Βασικά τη «Μεγάλη Εβδομάδα» την πάτησα. Από το βράδυ της Τρίτης ένιωθα το λαιμό μου να πονάει. Την Τετάρτη ήμουν πρησμένος κι ανέβασα ένα μικρό πυρετό: την Πέμπτη, δεν μπορούσα να κουνηθώ. Έπινα νερό και πονούσα. Εν τέλει, ο γιατρός μου συνέστησε ζόρικη αντιβίωση, ψυχεδελική σχεδόν, η οποία ναι μεν έστειλε την αμυγδαλίτιδα από ‘κει πού΄ρθε, αλλά έστειλε κι εμένα ταυτόχρονα, που τις ημέρες των γιορτών ήμουν ψιλομαστουρωμένος, με το στομάχι χάλια, και μια μόνιμη νύστα. Ελπίζω εσείς να τα περάσατε καλύτερα.

Μ’αυτά και μ’εκείνα, έμεινα σπίτι βέβαια ,και την Παρασκευή, τη Μεγάλη Παρασκευή στρώθηκα μπροστά την τιβί να δω στο ΣΚΑΪ – που όταν τους έβαλε χέρι το ΚΚΕ για μονομέρεια, ξίνησε ο Τσίπρας (σημειώστε το αν θέλετε) – να δω ένα «ντοκυμαντέρ» εκεί, σχετικά με το Ευαγγέλιο του Ιούδα. Ένα από τα λεγόμενα «απόκρυφα» ευαγγέλια -παναπεί κάποιο άλλο από τα «καθιερωμένα» τέσσερα που συνιστούν τον «Ιερό Κανόνα», από τα αρχαία χρόνια.

(Παρεμπιπτόντως, εντύπωση μου κάνει που τα τελευταία χρόνια, κατά την εβδομάδα του Πάσχα δεν προβάλλουν πλέον το «κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο» του Παζολίνι. Τους πέφτει βαρύ το ασπρόμαυρο άραγε, ή στραβώνουν που τη μ.Παρασκευή θρηνούν το Χριστό με το «επέσατε θύματα» οι μαθητές του?)

Τέλος πάντων. Ήθελα να το δω το ντοκυμαντέρ γιατί πίστευα πως θα έχει ένα κάποιο επιστημονικό υπόβαθρο.Διότι βλέπετε, είναι αλήθεια ότι η χριστιανική θρησκεία συγκροτήθηκε σε δομή και ιδεολογία κάμποσα χρόνια αργότερα από τα χρόνια που εικάζεται ότι έδρασε ο Ιησούς. Για την ακρίβεια από τα μέσα του 2ου μ.Χ αιώνα και μέχρι τα μέσα του 3ου – και τον επόμενο αιώνα όπως ξέρετε ο χριστιανισμός έγινε η επίσημη θρησκεία της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Και η αλήθεια είναι επίσης ότι οι διαφορές που υπάρχουν ανάμεσα στα τέσσερα Ευαγγέλια, εξηγούνται από τους ιστορικούς με τις διάφορες επιρροές που είχαν οι συγγραφείς τους από θρησκευτικά ρεύματα που επίσης υπήρχαν εκείνη την περίοδο , όπως π.χ. από το φιλοσοφικό ρεύμα του γνωστικισμού, αιρέσεις εβραϊκές όπως οι εβιωνίτες, η πολύ διαδεδομένη θρησκεία του μιθραϊσμού στη Συρία κλπ. Επιρροές που επίσης αντανακλώνται και στο τελετουργικό της νέας θρησκείας. Τέλος, η χρονική διαφορά ανάμεσα στην περίοδο συγγραφής του καθενός ευαγγελίου από τη μια εκφράζει αυτές τις διαφορετικές επιρροές, από την άλλη αντανακλά και στα στάδια διαμόρφωσης της ιδεολογίας της νέας θρησκείας – π.χ. στα μεταγενέστερα ευαγγέλια αναγράφονται πράξεις που δεν υπάρχουν στα προγενέστερα, πολλές από τις οποίες έρχονται να αντιστοιχηθούν εκ των υστέρων με τις «προφητείες» της Παλιάς διαθήκης. Έχει λοιπόν ενδιαφέρον το πώς γεννήθηκε ο χριστιανισμός, όχι μόνο από την πλευρά της φιλομάθειας αλλά και λόγω της τεράστιας επίδρασης που έπαιξε, και παίζει στην ιστορία, και την καθημερινότητά μας.

Ε, ό,τι διαβάσατε παραπάνω ούτε ξώφαλτσα δεν απασχολεί το National Geographic.

Ξεκινάει κατ’αρχήν το θέμα με δραματοποιημένες σκηνές από τον Αιγύπτιο έμπορο που βρήκε κάποια αρχαία χειρόγραφα καλοδιατηρημένα σε κάποια σπηλιά, τα οποία ήταν γραμμένα στα αρχαία κοπτικά (την διάλεκτο της αιγύπτου) και τα οποία προσπαθούσε να πουλήσει σε ξένους. Από δω κι από ‘κει έφτασαν κάπως στην κατοχή τους το 2000. Ως εδώ, η προφανής ένσταση έχει να κάνει με την ομολογία της κλοπής της αρχαιολογικής κληρονομιάς του αιγυπτιακού λαού – πιστέψτε με όμως πρόκειται τελικά για παρωνυχίδα..

Μπαίνουμε κάποια στιγμή στο ζουμί.. Τί λέει το Ευαγγέλιο του Ιούδα; Γιατί κάποιος να μπει στον κόπο να γράψει ένα Ευαγγέλιο για το μαθητή που σύμφωνα με την παράδοση πρόδωσε τον Ιησού; Γιατί αυτό παρέμεινε «απόκρυφο»; Και γιατί είναι σημαντικό εν τέλει;

Το Ευαγγέλιο του Ιούδα μας λέει -αν και οι επιστήμονες εκεί δεν είχαν τελειώσει της διαδικασία διάσωσης και ανάγνωσης του ντοκουμέντου – σε γενικές γραμμές ότι ο Ιούδας πρόδωσε το Χριστό κατόπιν δικής του εντολής ώστε να επακολουθήσει η σταύρωση, η ανάσταση κλπ. Δεν ήταν το προσωποποιημένο κακό, η κάποιος παραπλανημένος αλλά ο κρίσιμος «τρίτος άνθρωπος» για την συγκεκριμένη πλοκή των γεγονότων. Άρα, προφανώς ήταν κι αυτός άγιος -η κάτι τέτοιο, λογικά δηλαδή..

Ως εδώ , ας πούμε καλά. Αν αυτό λέει το αρχαίο κείμενο και τι μας κόφτει δηλαδή. Έχει, περιμένω εγώ, μια σημασία από την άποψη ακριβώς του πώς διαμορφώθηκε η χριστιανική ιδεολογία, και μάλλον, θα είχε περισσότερο νόημα να δει κανείς τί σόϊ άνθρωποι ήταν αυτοί που το έγραψαν και το πίστευαν: φτωχοί, πλούσιοι, μορφωμένοι, νομάδες, αιγύπτιοι, εβραίοι, κυνηγημένοι, τί τάση ιδεολογική και ποιών τάξεων εξέφραζε -στον όποιο μικρό η μεγάλο βαθμό. Αν ερχόταν , εκτός από την αδιαμόρφωτη ακόμα σε δογματικό επίπεδο κυρίαρχη τάση, σε αντίθεση με άλλες ερμηνείες, και παραπέρα αυτές οι άλλες ερμηνείες σε ποιους κοινωνικούς κύκλους αναφύονταν και εξέφραζαν. Πάνω κάτω από μια επιστημονική μελέτη των θρησκευμάτων αυτό περιμένει κανένας – εντάξει, εκτός κι αν πιστεύετε ότι όλα τούτα είναι «θεόπνευστα», οπότε άι ρεστ μαι κέις , μα αν είναι ΟΛΑ τούτα θεόπνευστα πρέπει να είναι κάμποσοι οι θεοί σε τούτο τον κόσμο τελικά ( και όχι μόνο ο ΠΑΟΚ όπως ακράδαντα πιστεύω).

Από δω και πέρα αρχίζει το πατιρντί της γελοιότητας: καμιά κοινωνική αναφορά, καμιά ιστορική συνάρτηση. Μεταφερόμαστε στον 3ο μ.Χ. αιώνα όπου ο επίσκοπος της Λυών Ειρηναίος συντάσσει τα «κανονικά’ κείμενα και πετάει έξω τα αιρετικά: είναι (όντως αυτά λέει η επίσημη ιστορία) περίοδος απηνών διωγμών των χριστιανών και ο συγκεκριμένος επίσκοπος έχει χρεωθεί, σε τέτοια κρίσιμη περίοδο να καθαρίσει τη μπουγάδα σχετικά με το ποια είναι ακριβώς η θρησκεία για την οποία εξοντώνονται τόσοι άνθρωποι. Ιστορικά  εξηγείται γιατί επιλέγει κάποια και ρίχνει κάποια άλλα στο «πυρ το εξώτερον»: έχει να κάνει με τις κοινωνικές δυνάμεις που λόγω μόρφωσης, κυρίως, είναι σε θέση να αναπτύξουν μια δογματική και μια ιδεολογία στην τελική, τις οποίες ο επίσκοπος αυτός ( ήδη, το γεγονός πως έχει διαμορφωθεί επισκοπάτο στη νέα θρησκεία δείχνει ότι υπάρχει μια ελίτ ) εκφράζει, κι οι οποίες ανάμεσα στα άλλα γυρεύουν να καθησυχάσουν το ρωμαϊκό κράτος για τις πραγματικές τους επιδιώξεις.

Τί μας λέει λοιπόν το ντοκυμαντέρ; Ότι ο Ειρηναίος κάτω απ’την επίδραση των διωγμών, βιαστικά παίρνει τις αποφάσεις του, και πετάει ό,τι δεν του «άρεσε». Κατά συνέπεια και το ευαγγέλιο του Ιούδα. Και μάλιστα, αυτή ήταν η αιτία που ο Ιούδας δαιμονοποιήθηκε στα επόμενα χρόνια από τους χριστιανούς  -αναφέρει μάλιστα και τη σκηνή από την Κόλαση του Δάντη που τον Ιούδα κάθε μέρα τον τρώει απ’το κεφάλι ένα τέρας και τέτοια – και ακόμα περισσότερο αυτή είναι η αιτία, η δαιμονοποίηση του «εβραίου» ιούδα που γεννήθηκε ο ρατσισμός απέναντι στους εβραίους. Για να μη μένει δε αμφιβολία, παίζουν και κάποια πλάνα από το Χίτλερ κλπ., μετριοπαθώς υπαινισσόμενοι – είναι η αλήθεια έχουν κι ένα «κύρος» να προφυλάξουν -ότι η αντιεβραϊκή προκατάληψη που ξεκίνησε από τον Ειρηναίο κορυφώθηκε στην Τελική Λύση.

Και γαμώ έτσι; καθηγητές θρησκειολογίας από το Princeton, ειδικοί στην κοπτική, ειδικοί στην Παλαιά Διαθήκη, Πρυτάνεις και Κοσμήτορες των πιο φημισμένων πανεπιστημίων του κόσμου επιστρατεύουν τις περγαμηνές τους για να πουν μια σαχλαμάρα ελάχιστα σοβαρότερη από αυτές του Dan Brown..

Όπως είπα, ήμουν τέζα από την αντιβίωση.

Αλλά πιστεύω,  ότι αυτή η εκπομπή ήταν ένα καλό δείγμα του επιπέδου της επιστημοσύνης του ιμπεριαλισμού. (μεγαλεπήβολη φράση!) . Μού ‘ρθε φλασιά δηλαδή: ιδιωτικά πανεπιστήμια,ή ευρύτερα ιδιωτικοποιημένη παιδεία,  σημαίνει επίσης ότι κάποιες πανεπιστημιακές έδρες χρηματοδοτούνται από κάποιους. Π.χ. το ΝGeographic, που τρέχα γύρευε τί άλλες άκρες έχει σαν επιχείρηση και με τι σκοπό αξιοποιεί την «αξιοπιστία» που έχει κατακτήσει εδώ και εκατόν τόσα χρόνια σαν επιστημονικό περιοδικό. Το οποίο περιοδικό πλασσάρει αυτές τις γελοιότητες , απ΄τη μια για να σώσει το θεόπνευστο της θρησκείας, από την άλλη για να «εξηγήσει» τον αντισημιτισμό -που μάλλον ενοχλεί, δικαίως, τους απανταχού ισραηλινούς αλλά πάντως σαν ιστορικό φαινόμενο έχει κοινωνική εξήγηση και όχι τέτοιες τρίχες. Χρησιμοποιούν τη σφραγίδα τους για να πλασάρουν με το κύρος αυθεντίας μεσαιωνικό σκοταδισμό , εν ολίγοις.

Τέρμα απ΄την πάρτη μου αυτά δηλαδή – πλέον ούτε με 40 πυρετό δε στρώνομαι να τα δώσω σημασία.

Σαν υστερόγραφο να σημειώσω ότι το 1959 στη Μόσχα, ένας σοβιετικός θρησκειολόγος ο Ι. Λαβρέτσκυ έγραψε ένα σύγγραμμα με τίτλο «Οι ρίζες του χριστιανισμού’, όπου πατώντας σε μεγάλη βιβλιογραφία και με μαρξιστική συνέπεια αποδεικνύει πολλά. (με δυο λόγια όσα σημείωσα πιο πάνω τα βρήκα εκεί..). Αν θέλετε συγκρίνετε την επιστημονικότητα των σοβιετικών (σταλινικών, κανίβαλων, ανθρωποφάγων κλπ.) και την αντίστοιχη των Αμερικάνων. Κι αν θέλετε κάν’τε και την αναγωγή τί ενοχλεί ορισμένους στα δημόσια πανεπιστήμια – και βασικά, στις εν δυνάμει δυνατότητές τους, όχι τόσο στην παρούσα κατάσταση – και γιατί σκίζονται για ιδιωτικοποίηση.