Μαΐου 2008


Λυπάμαι. Απόψε έμεινα από καύσιμα.

Ίσως κάμποσοι να θυμάστε τί είχε γίνει το προηγούμενο διάστημα με τις κινητοποιήσεις των Δικηγόρων στη Θεσσαλονίκη. ( αν δεν θυμάστε εδώ  καθώς και στo tag «δικηγόροι»). Είχαν βαλθεί λυτοί και δεμένοι οι συνδικαλιστές από το χώρο της ΝΔ και του ΠαΣοΚ, με την υψηλή εποπτεία του Προέδρου του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης από το χώρο του ΣΥΝ -ΣΥΡΙΖΑ, να χτυπήσουν τις κινητοποιήσεις, να «σπάσουν» αποφάσεις Γ.Σ. κλπ. που εκτίθενται στα προηγούμενα κείμενα. Η διαφωνία τους με όσους αγωνίζονταν εστιάστηκε στη «μορφή». Η πραγματικότητα όμως έχει κοντά ποδάρια, κι ο κυβερνητικός συνδικαλιστής – σαν την πουτάνα που χαίρεται -δεν μπορεί να κρύβεται. Δώσ’τε βάση λοιπόν , όπως τα περιγράφει στην ανακοίνωσή της πάνω κάτω η παράταξη των κομμουνιστών στο Δ.Σ.Θεσσαλονίκης 

Στην έκτακτη συνεδρίασή του την Τρίτη 20 Μάη το Διοικητικό Συμβούλιο του Δ.Σ.Θ. αποφάσισε κατά πλειοψηφία (με εισήγηση του Προέδρου, την οποία υπερψήφισαν η «Δικηγορική Συνεργασία», οι σύμβουλοι της «Δικηγορικής Πρωτοπορίας», της «Μαχόμενης Δικηγορίας», της «Σύγχρονης Δικηγορίας» και οι κ. Γεωργιλάς και Βασιλειάδης ) να εγκρίνει την αναλογιστική μελέτη βιωσιμότητας του υπό ίδρυση Ταμείου Αλληλοβοηθείας Δικηγόρων Θεσσαλονίκης (Τ.Α.ΔΙ.Θ.). Έτσι δρομολογείται η μετατροπή του κλάδου πρόνοιας του Τ.Π.Δ.Θ. ( το οποίο καταργήθηκε από τον αντιασφαλιστικό ν.3655/2008 ) σε Ν.Π.Ι.Δ. αναλαμβάνοντας πλέον το ίδιο να καθορίζει το ύψος των παρεχόμενων εφάπαξ βοηθημάτων για τους ασφαλισμένους και τους συνταξιούχους του. Πρόκειται για μια ολόπλευρα αρνητική εξέλιξη η οποία τίποτα θετικό δεν εγγυάται για τους Δικηγόρους της Θεσσαλονίκης μια και επί της ουσίας η βιωσιμότητα του υπό ίδρυση φορέα – ήτοι η δυνατότητά του να ανταπεξέρχεται στις έναντι των ασφαλισμένων υποχρεώσεις του – εναποτίθεται στα χέρια «εξειδικευμένων Χρηματοοικονομικών συμβούλων» (Κεφ.8 Σελ. 3 της ανωτέρω Αναλογιστικής Μελέτης). Πρόκειται επίσης για μια επιλογή η οποία υπαγορεύεται από το νέο νόμο ο οποίος προβλέπει ότι (άρθρο 138 παρ.8):
«Οι αυτοτελείς κλάδοι ή Τομείς Πρόνοιας που χορηγούν εφάπαξ βοηθήματα, για τα οποία καταβάλλονται εισφορές μόνο από τους εργαζόμενους, δύνανται να μετατρέπονται σε Ν.Π.Ι.Δ. με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας, μετά από αίτηση που υποβάλει προς αυτούς το Διοικητικό Συμβούλιο κάθε Ταμείου.»
Στην ουσία η πολιτική επιλογή που ακολουθήθηκε από την πλειοψηφία του Δ.Σ. κινείται απολύτως εντός των πλαισίων που χαράζουν οι κυβερνήσεις της Ν.Δ. και του ΠαΣοΚ εν’όψει του ασφαλιστικού: αποδέχεται τη λογική του κεφαλαιοποιητικού συστήματος δημιουργώντας ένα νέο «επαγγελματικό ταμείο» που θα λειτουργεί σε ανταποδοτική βάση, σαφώς με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια, έτσι που οι παροχές θα καθορίζονται από το αποτέλεσμα της επένδυσης των εισφορών στον τραπεζικό -χρηματιστηριακό τζόγο, με το σχετικό ρίσκο: ποιός αλήθεια, μετά τις γνωστές την τελευταία δεκαετία, στη χώρα μας και διεθνώς, εξελίξεις με τη ληστεία των αποθεματικών των ταμείων από τους αετονύχηδες των χρηματιστηρίων μπορεί να δηλώσει άγνοια για το πού καταλήγουν τέτοιες επιλογές; Η πλειοψηφία του Δ.Σ. δηαλδή υλοποιεί, στο κομμάτι που της αναλογεί, την επιλογή της κυβέρνησης της Ν.Δ. για δημιουργία μεικτού ασφαλιστικού συστήματος «τριών πυλώνων» αποσκοπώντας στην ενίσχυση των ιδιωτικών ασφαλιστικών επιχειρήσεων και την τροφοδότηση του χρηματηστηρίου με νέα κεφάλαια.
Η ίδια η αναλογιστική μελέτη δεν αφήνει περιθώρια για παρερμηνείες: κινείται στη λογική του κεφαλαιοποιητικού συστήματος χρηματοδότησης του νέου «ασφαλιστικού» φορέα απορρίπτοντας το ισχύον διανεμητικό με τη γνωστή κινδυνολογία του αριθμού των ασφαλισμένων που εισφέρουν κι ο οποίος δεν αυξάνεται. Είναι δυνατό να συμβαίνει κάτι τέτοιο για το Δ.Σ.Θ. των 6.183 ασφαλισμένων -αριθμός που όλοι μας καλά γνωρίζουμε ότι αναμένεται να αυξηθεί; Πέρα από μεθοδολογικές ενστάσεις που μπορεί ο καθένας να προβάλει – όπως για παράδειγμα ότι δέχεται ως προϋπόθεση το άτοπο «ότι για κάθε 1 ενεργό ασφαλισμένο που συνταξιοδοτείται 1 νέος ασφαλισμένος θα έρχεται στο ταμείο» – είναι προφανές ότι πρόκειται για μια μελέτη κατά παραγγελία, κομμένη και ραμμένη για να οδηγήσει τα πράγματα στη συνεργασία στην ιδιωτικοποίηση του Κλάδου Προνοίας και στο χρηματηστηριακό τζόγο. Γνωρίζοντας δε καλά οι συντάκτες της ότι θα βρεθούν ενδεχομένως και κάποιοι που δεν εντυπωσιάζονται από «καθρεφτάκια προς ιθαγενείς» ομολογούν ότι με δεδομένες τις σύγχρονες εξελίξεις οι εκτιμήσεις «θεωρούνται «ως καθαρή εικοτολογία» και κατά συνέπεια τα συμπεράσματα (..) θεωρούνται μη επακριβώς προβλέψιμα».
Μ’άλλα λόγια τίποτα και κανένας ΔΕΝ εγγυάται ότι έστω ο Κλάδος Πρόνοιας που κατ’επιλογή πλέον της πλειοψηφίας του Δ.Σ. μετεξελίσσεται σε επαγγελματικό ταμείο πρόκειται να ανταποκριθεί στις προσδοκίες των Δικηγόρων της Θεσσαλονίκης οι οποίοι ακριβώς με ένα δίμηνο αγώνα διατράνωσαν προς όλες τις κατευθύνσεις την αντίθεσή τους με την κυβερνητική αντιασφαλιστική πολιτική κι οι οποίοι στο σύνολό τους ΑΡΝΟΥΝΤΑΙ το ξεθεμελίωμα των ασφαλιστικών δικαιωμάτων μας.
Συγκεκριμένα πράγματα λοιπόν: οι ίδιες δυνάμεις που καλούσαν σε κυλιόμενες μονοήμερες ή διήμερες αποχές, οι ίδιες δυνάμεις που από κοινού λειτουργούσαν συκοφαντικά σε βάρος των αγωνιζόμενων συναδέλφων και απεργοσπαστικά σε βάρος των αποφάσεων της Γενικής Συνέλευσης (και σε βάρος κάθε έννοιας δημοκρατικής λειτουργίας του Δικηγορικού Συλλόγου) οι δυνάμεις οι οποίες ΑΠΕΙΧΑΝ τελικά από κάθε ασφαλιστική διεκδίκηση στο όνομα των «ήπιων» τρόπων παρέμβασης, του «ρεαλισμού», του «δικηγόροι είμαστε θα βρούμε τρόπο χωρίς εντάσεις» έρχονται να λειτουργήσουν ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΑ στην κυβέρνηση και την πολιτική της, υλοποιώντας μέτρα που ο ίδιος ο νόμος προβλέπει, κι αποφασίζοντας κρυφά από την πλειοψηφία των συναδέλφων να ιδρύσουν ένα επαγγελματικό ταμείο που θα λειτουργεί με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια και με την ευχή να είναι «καταφερτζήδες» οι χρηματιστές που θα διαχειρίζονται τα αποθεματικά του. Αν κάποιοι άλλοι χρηματιστές είναι περισσότερο καταφερτζήδες πολύ απλά ΔΕΝ έχουμε ταμείο…
Επιβεβαιώνεται η εκτίμηση της ΝΑΚΔ ότι η αντιασφαλιστική πολιτική που προωθείται από Ε.Ε. και κυβερνήσεις ούτε «εύκολος αντίπαλος» είναι, ούτε με αποσπασματικούς αγώνες ανατρέπεται ούτε, προφανώς, μόνο με την εξάντληση των όποιων νομικών δυνατοτήτων υπάρχουν -που ειρήσθω εν παρόδω μόνο σε δευτερεύουσες πλευρές μπορούν να έχουν μια μικρή αποτελεσματικότητα. Η στρατηγική της Ε.Ε. κινείται αποκλειστικά στο δρόμο της ενίσχυσης της καπιταλιστικής κερδοφορίας σε κάθε τομέα , και στο χώρο της κοινωνικής ασφάλισης. Στην ανωτέρω λογική κινείται ο ν. Πετραλιά (ν.3655/2008 ) στην ίδια και η ανωτέρω επιλογή της πλειοψηφίας του Δ.Σ. – και για ένα πρόσθετο λόγο ακόμα: από ένα «αβέβαιο» ως προς τις παροχές του επαγγελματικό ταμείο πόσοι άραγε συνάδελφοι δεν θα επιλέξουν την «καθαρή» ιδιωτική ασφάλιση; Αυτονόητη κι εδώ η απάντηση, αυτονόητο επίσης και το μέγεθος των δυσχερειών που πρόκειται να αντιμετωπίσουμε όλοι και ακόμα περισσότερο οι νέοι συνάδελφοι από εδώ και στο εξής που όχι μόνο οι επαγγελματικές συνθήκες αναμένεται να χειροτερεύουν αλλά ανατρέπονται και τα τελευταία ίχνη κοινωνικής προστασίας στο χώρο καθώς όλα παραδίνονται στις ορέξεις για κερδοφορία του ιδιωτικού κεφαλαίου.
..έτσι που λέτε. Εμείς λέμε να κυνηγήσουμε Γενική Συνέλευση, οπότε θα δούμε -και θα ενημερώσω. Απλά κρατήστε στα παραπάνω το απροκάλυπτο των τύπων: ένα παραθυράκι άφησε ο ν.Πετραλιά για τα ταμεία να αποφασίσουν «εκουσίως» την ιδιωτικοποίηση, κι οι τύποι μπήκαν μέσα σούμπιτοι πλασάροντας μάλιστα και την υπόθεση σαν «τελευταία λύση»,και «colpo grosso» . Ουστ ρεεεεε!

Υ.Γ. τί πλάκα έπαθε το γα%^&*νο το WordPress και δεν ανεβάζω εικόνες να πούμε είναι καθόλου σοβαροί;

Το πρώτο πράγμα που θυμάμαι ήταν το φθινόπωρο του ’83. Μπόμπιρας ο R5 στις κερκίδες της Τούμπας, πάνω στους ώμους του πατέρα του, μ’ ένα ασπρόμαυρο τζόκει  -«οι αετοί του Βορρά» – να του σφίγγει το κεφάλι. Γουρλωμένα μάτια: καμμιά σαρανταριά χιλιάδες άνθρωποι – πρώτη του φορά έβλεπε τόσο κόσμο. Αν ήξερε τη λέξη θα μίλαγε για εκατομμύρια. Ούτε αυτή τη λέξη ήξερε ούτε και πολλές άλλες. Ήξερε όμως τη λέξη ΠΑΟΚ και πρέπει να τη φώναξε όντως εκατομμύρια φορές εκείνο το βράδυ.Μούτζωνε, χοροπήδαγε, κοκκίνιζε όταν άκουγε τους άλλους κυρίους να φωνάζουν «μαλάκα» και τέτοια. Κούδας, Κωστίκος, Ιωσηφίδης, Αλαβάντας, ο Χρήστος ο Δημόπουλος – ο «φονιάς». Απίστευτο πανηγύρι, τέτοιο πράγμα ποτέ ξανά: όλοι μαζί να χοροπηδάμε, να κουνάμε τα χέρια να φωνάζουμε, να γελάμε, να αγαναχτούμε – ούτε κι αυτή τη λέξη την ήξερε. Αντίπαλοι ήταν κάτι κόκκινοι, Γερμανοί. Η Μπάγερν του Ρουμενίγκε , η θρυλική Μπάγερν των τριών -ως τότε -Πρωταθλητριών. Γκολ δεν βάλαμε σ’εκείνο το ματς. Ούτε στη ρεβάνς στο Μόναχο – αποκλειστήκαμε τελικά 8 -7 στα πέναλτυ. Είχα κλάψει τότε θυμάμαι -πώς είναι δυνατό να νικάει κανένας τον ΠΑΟΚ;; «Βρωμοχιτλεράδες» έβριζα, το θυμήθηκα το ματς λίγες βδομάδες μετά που είχαμε στο σχολείο τη γιορτή της 28ης..   

Στο σχολείο τα περισσότερα πιτσιρίκια ήμασταν ΠΑΟΚ. Ο κολλητός βέβαια Άρης -Κούης, Σεμερτζίδης, Μιχαλήτσος. Αυτός περισσότερο για το Γκάλη μίλαγε, αλλά ο R5 αυτό το μπάσκετ δεν το συμπαθούσε: κλειστό γήπεδο, αποπνιχτική ατμόσφαιρα, στενή κατάσταση γενικώς. Δεν είχε πλάκα..Άσε που στην αυλή δεν είχαμε μπασκέτες. Ματώναμε τα γόνατα στο τσιμέντο μιας αυλής μήκους 20 μέτρων και πλάτους 25.Ο δάσκαλος ο κύριος Θωμάς μας έλεγε πως «πρέπει οι γονείς σας να διεκδικήσουν αθλητικούς χώρους στη γειτονιά. Αν πάτε στη Σόφια κανά Σαββατοκύριακο θα δείτε πως σε κάθε πολυκατοικία έχουν ανοιχτούς χώρους, παρκάκια κανονικά για να παίζουν τα παιδιά». Ε ναι. Κι ο ΠΑΟΚ φαίνεται γι’αυτό και παίρνει ξένους από τη Βουλγαρία, αφού έχουν γήπεδα παντού, θα είναι παιχταράδες. Κάτι μουρμουράγανε οι γονείς για τον κύριο Θωμά «Τί ν’αυτά που λέει στα παιδιά», αλλά εγώ τον πηγαινα γιατί μας έκανε και το διαιτητή όταν παίζαμε με τους μεγάλους.Θέλαμε μια μέρα να μας πάει εκδρομή στην Τούμπα, αλλά γέλασε, η μπάλα λέει ανήκει στις εταιρίες. Άλλη άγνωστη λέξη κι αυτή..

Το ’84 πήραμε κύπελλο στο μπάσκετ απέναντι στον Άρη του φίλου..Ο διαβόητος «τελικός των ξυρισμένων κεφαλιών». Γελούσε ο πατέρας μου – «δες τις αυτάρες του Φασούλα» μου έλεγε.Εγώ πάλι γελούσα με τ’όνομα Φασούλας.. Το ίδιο βράδυ -κάπου Πάσχα πρέπει νά’ ταν – κατεβαίνουν οι ορδές του λαού μέχρι την Κορομηλά με τα πανώ τους και τα πανηγύρια τους. Απ’το μπαλκόνι ο R5 να φωνάζει κι αυτός: μ’αυτούς είμαι κι εγώ. Αυτοί είμαστε.

Κι έπειτα το ’85: μια ολόκληρη χρονιά πάρτυ. Στο μυαλό μου είναι όλα τακτοποιημένα μαγικά, σαν τον Άρχοντα των Δαχτυλιδιών ένα πράγμα. Η ομαδάρα του Σκότσικ, δεν χάνει πουθενά. Σε πρωτάθλημα, κύπελλο -ΠΟΥΘΕΝΑ. Κερδίσαμε τον Παναθηναϊκό μέσα στο ΟΑΚΑ με τη κεφαλιά ψαράκι του Πάπριτσα θυμάμαι – και θυμάμαι τα κορναρίσματα στο δρόμο προς Αγία Τριάδα με το που έληξε το ματς. Εκείνη τη χρονιά είχε κι εκλογές μαζί: στα εκλογικά κέντρα, δίπλα στις αφίσσες, και τα συγχαρίκια των πολιτευτών για τον ΠΑΟΚ μας. «Ο ΠΑΟΚ δεν είναι κόμμα να κατέβει στις εκλογές;» – απορούσα στον πατέρα μου. Βέβαια η ομαδάρα του Σκότσικ έχασε ένα ματς: τον τελικό του Κυπέλλου απέναντι στη Λάρισα του Βουτυρίτσα και του Παραφέστα. 4-1! είναι δυνατόν να χάνει έτσι ο ΠΑΟΚ μας; Μετά χάσαμε και το Δημόπουλο το φονιά, που τον πήρε ο Βαρδινογιάννης. («Δηλαδή όταν φωνάζαμε έξω οι ρουφιάνοι του Βαρδινογιάννη το λέγαμε για το Χρηστάρα;»..) Στα τσακίδια ο προδότης, κι είχα αγοράσει μια μαύρη μπλούζα με το 9 στην πλάτη για πάρτη του. Αλλά είχε μείνει ο Αλαβάντας κι ο Κωστίκος.

Τα χρόνια περνάν.Αργά σ’αυτές τις ηλικίες. Ο R5 μαθαίνει τη λέξη «εκατομμύρια»: καμμιά σαρανταριά είχε δώσει ο Κοσκωτάς για να πάρει στον Ολυμπιακό το Χάρη Μπανιώτη μαζί με τον προπονητή μας τον Λίμπρεχτς. «Ο ΠΑΟΚ έχει εκατομμύρια λαό δεν χρειάζεται τα φράγκα» -γνωμάτευσε η παρέα στην αυλή του δημοτικού. Και τί να τα κάνουμε εξάλλου: 6 -1 τους έσκισε η ομαδάρα στις Σέρρες. Πάντως τα εκατομμύρια με τα εκατομμύρια έχουν διαφορά. Τα μεν μπορούν να κάνουν συγκλονιστικές καταστάσεις: γεμάτη η Τούμπα το Σεπτέμβρη του ’88, παμε να κάψουμε την ομάδα του Μαραντόνα, του Καρέκα και του Αλεμάο – μας είχαν πάρει 1 -0 με πέναλτυ μέσα στη Νάπολι, ένα πέναλτυ μαϊμού (..βέβαια!). Τα δε από την άλλη μπορούν να φτιάξουν υπερομάδες. Βέβαια τον Ολυμπιακό τον κερδίσαμε μέσα στο ΟΑΚΑ μια βδομάδα πριν από τη ρεβανς με τη Νάπολι -μ’ ένα απίθανο σουτ του Μπορμπόκη.

Αλλά τα άλλα εκατομμύρια εξακολουθούν να είναι πιο σημαντικά. Το ’90 χάνουμε το πρωτάθλημα καναδυο αγωνιστικές πριν το τέλος – μια ισοπαλία εδώ, ένα φαλτσοσφύριγμα εκεί, κάτι άνετα διπλά του Παναθηναϊκού..Πετούσαμε βέβαια, 40000 κόσμος στην Τούμπα θυμάμαι να έχουμε κερδίσει τον ΠΑΟ στο τελευταίο ματς του α’ γύρου, 2 -1 γυρνώντας το σκορ μάλιστα στο β’ ημίχρονο και να βγαίνουμε ΠρωταθλητΓκιουλα Λόραντές χειμώνα. Κανονικοί δεν βγήκαμε βέβαια. «Του χρόνου σίγουρα», κάνω. Η παρέα των μεγαλύτερων γύρω, οι οποίοι μου λέγαν κάτι απίθανες ιστορίες για την άνοιξη του ’73, που ο ουρανός της Τούμπας ήταν λέει γεμάτος αφρολεξ κι η ΠΑΟΚάρα είχε αποκλείσει τη Λυόν και περναγε στους 8 του Κυπελλούχων απέναντι στη Μιλαν του Ριβέρα. «Κι αν θες να ξέρεις ο Ριβέρα είχε μείνει μαλάκας με το λαό μας..» Πώς αλλιώς; «Του χρόνου σίγουρα, επιμένω. Μ’ένα τερματοφύλακα θα..» «Άσε ρε συ: από το ’73 του χρόνου λέμε. Κάτσε και μέτρα πόσα «τουχρόνου» είναι αυτά..». Κάμποσα σκέφτηκα.

Το ’91 έχουμε ημιτελικό στην Τούμπα με τον Παναθηναϊκό. Έμπειρος κι ατσαλωμένος ο R5, μαζεύεται με τα μεγαλύτερα παιδιά του Γυμνασίου σε μια καφετέρια  -τεκέ στη Μικράς Ασίας.»Λοιπόν, οι κουφάλες θα σκάσουν κανά δυό ώρες πριν το ματς. Θα τους περιμένουμε..». Μαζεύουμε χαλίκια από την Αγιαβαρβάρα και τους περιμένουμε. Βροχή.Βρισίδια, τεστοστερόνη, «θα πεθάνετε ρε μουνιά!», κάνουμε να φωνάξουμε σύνθημα η ανάσα πιασμένη, «οι μπάτσοι δρόμο!», κουφάλες σας γλύτωσαν πάλι.. Κάποια δόση ο Γιωργάκης πέφτει κάτω -ένα χαλίκι τον βρήκε στο μέτωπο. Σηκώνεται -παλικάρι -μέσ’τα αίματα «τί γίνεται ρε σεις, δικοί μας ή δικοί τους είναι;». Το ματς είναι σφαγείο -Βασιλάκης λέγεται ο κομμάντο με τα μαύρα. Ο δικός μου πάει στο νοσοκομείο για ράμματα, κάτι χιλιοστά σώσανε το μάτι του. «Ρε συ, μην ξαναπάμε μ’αυτούς είναι μεγάλοι μαλάκες». Άσε που είχαμε πληρώσει κάποιους για εισιτήρια και τελικά το ματς το ακούσαμε στο ράδιο. «Ναι ρε συ Γιωργάκη, γάμησέ τους..»

Περνάν κι άλλα χρόνια. Είχαμε κάτι σουξέ στο μπάσκετ – αλλα΄όλ’αυτά μου ήταν ψιλοαδιάφορα. Μόνο για το Μπάνε κοβόμασταν που έκανε τσαμπουκάδες στο Γκάλη. Και το ’94 που τα εκατομμύρια -πλέον δισεκατομμύρια -έκοψαν κι έραψαν ένα τελικό πρωταθλήματος για τον Ολυμπιακό του Κοκκαλη, και του Φασούλα. Ουστ ρουφιάνοι!

Μετά ο R5 περνάει πανεπιστήμιο κάποια στιγμή. Πιο πριν είχε οργανωθεί στην ΚΝΕ. Σταμάτησε να παρακολουθεί τόσο στενά την ομαδάρα -με τις αποχές από την Τούμπα για να φύγει ο Βουλινός είχαμε ξενερώσει άσχημα. Άσε που είχε καεί και το γήπεδο το ’92 με την Παρί Σεν Ζερμαίν κι ήμασταν εκτός Ευρώπης. Και δηλαδή από πού κι ως πού με εκπροσώπουν όλοι αυτοί σαν προσωπικότητες; Άσε που εμείς θέλαμε να σηκώσουμε ασπρόμαυρο πανώ με τον Τσε Γκεβάρα κι ο Βουλινός κατέβασε την ομάδα με την Παρί με το αστέρι της Μακεδονίας απάνω. «Τί ο Μεγαλέξανδρος καβάλαγε Ζάσταβα;». Μεγαλέξαντρο εγώ τον Κούδα ήξερα να φωνάζουνε..   

Εκατομμύρια παντού.»Νά’ρθει ρε συ κανάς πακέτος να κάνει μεγάλο τον ΠΑΟΚ μας». Μπα; Αυτοί οι πακέτοι μόνο λεζάντες στα μπουζούκια ξέρουν να κάνουν είστε σοβαροί; Εμείς μετράμε το φοιτητικό καφέ για να μπούμε στην 4 με το γάβρο – τον πήραμε με 2 γκολάκια του Τουρσουνίδη το ’97 θυμάμαι, είχε κλείσει η φωνή μου. Άσε που οι πακέτοι έρχονται κατ’εντολή της κυβέρνησης. «Και τί μ’αυτό; Μην είσαι κολλημένος ρε, ο ΠΑΟΚ είναι ο λαός του».αλλαχ ου ακμπαρ

Ο ΠΑΟΚ είναι ο λαός του, όντως. Μα ο λαός δεν παίζει μπάλα.Ο λαός φωνάζει, αγανακτεί, λυπάται και χαίρεται τις Κυριακές. Ζει την ανεργία στο 20%, ζει φοβισμένος σε μια πόλη που χαίρεται ( τα περιοδικά, η διανόηση, ο δημόσιος -και καλά -λόγος της την πείθει γι’αυτό) να..βαριέται και  περιμένει τα δισεκατομμύρια που θα φτιάξουν μετρό (καλύτερο από της Αθήνας!) και θα την κάνουν Παρίσι ξερωγώ ή Βερολίνο, με ηγέτες εκτός τόπου και χρόνου -στην καλύτερη -ή λαϊκιστές φανφαρόνους στη χειρότερη. Με ηγέτες γενικώς που έχουν το λαό απέναντί τους και τον βάζουν «δίπλα τους» ποδοσφαιρικά. Αφού μας φόρτωσαν το Μπατατούδη και τα χρέη του σκίστηκαν να μας σώσουν από την «τραγική κατάσταση».

Αλλά.. ο ΠΑΟΚ είναι άλλη ιστορία. Είναι το άγαλμα του Γιώργου Κούδα μέσα στην Τούμπα. Είναι η αφίσσα της ομάδας του ’76 στα καφενεία. Ο κουρέας που κυνήγαγε, λέει, με τα ψαλίδια τον Ηλία στη Λαμπράκη επειδή φόραγε κασκώλ ερυθρόλευκο. Ο θρυλικός Les Shannon – «ΠΑΟΚ Σάννον Κύπελλο» το ’72 – που έντυσε την ομαδάρα Νιουκαστλ κι έφερε για φιλικό στην Τούμπα τον Άγιαξ του Κρόιφ. Τρακόσια κωλοφάνταρα στο Κιλκίς να τρέχουνε στο ΚΨΜ να δούνε την ομαδάρα που ήταν στο 0 -2 με τον Ιωνικό.Το τζανκι στα Εξάρχεια, κάτι ξημερώματα , μόλις είχαμε κατέβει ΚΟΑ για μια δουλειά να μας την πέφτει «κι από που είστε ρε μόρτες;»»Σαλονίκη», «ΠΑΟΚ;»»Τί άλλο;» (ένας αυτός – τέσσερις εμείς, σκέφτηκα) «Είστε μάγκες ρε, έμένα που με βλέπεις μ’έχουν δείρει δυο τρεις φορές στην Τούμπα, χώρια οι μπάτσοι», και κάνει μια και βγάζει κάτι κουμπιά «πάρ’τε ρε, κερνάω..». ΠΑΟΚ είναι ο Στράτος ο Διονυσίου, πού ‘χε κάνει και Μακρονήσι. Η αφίσσα του Κούδα, να τον κάνει πλονζόν ο Καψής δίπλα στη φώτο του Καζαντζίδη. Ο Λόραντ, από την χρυσή Ουγγαρία των ’50ς που ΔΕΝ την άφησε μετά το ’56, να πεθαίνει στο πάγκο της Τούμπας το ’81. Είναι οι ιστορίες για την εκστρατεία στο Αιγάλεω -που οι ντόπιοι λέει πετάγανε στους δικούς μας γλάστρες. Είναι ο Αρίσταρχος Φουντουκίδης, ο Παρίδης που τραγούδαγε τα ποντιακά, ο Κώστας ο Λαγωνίδης που ήταν μέλος της Θ4 όταν έκανε επαγγελματικό συμβόλαιο και πήγε μ’αυτούς στη Φιλαδέλφεια το 2001 να δει τον τελικό. Είναι ο Άγγελος ο Αναστασιάδης που έπεισε κάτι 20χρονα ότι επειδή είστε ΠΑΟΚ θα αποκλείσετε την Άρσεναλ. Είναι οι Ρωσοπόντιοι (οι..Ρ/Π) στο Κορδελιό που είναι ΠΑΟΚ επειδή «είναι κι αυτός πρόσφυγας.» Ο Σαλπιγγίδης κι ο Οκκάς όταν ντρέπονται να πανηγυρίσουν. Ο Φιλώτας ο Πέλλιος που ήταν οργανωμένος , όπως κι ο Κούδας, στους Λαμπράκηδες. Ο Χουαντορένα, αμήχανος, να δέχεται ένα έμβλημα με το Δικέφαλο σε μια επίσκεψή του στη Θεσσαλονίκη.

Δεν μ’ενδιαφέρει πια καμμιά κουβέντα για τη μπάλα. Άλλες φορές έχεις καλή ομάδα, άλλες όχι. Άλλοτε κερδάς άλλοτε χάνεις. Συνήθως αισθάνεσαι ότι σε αδικούν -που συμβαίνει γιατί είσαι μονίμως από κάτω. Στην πραγματική ζωή, όχι απλά στη συμβολική την ασπρόμαυρη. Απλά στην ασπρόμαυρη σπάει ο διάλος το ποδάρι και νικάς κάποτε.Και κλείνει η Τσιμισκή, η παραλία, η Εγνατία, οι πλατεϊτσες, κι ανεβαίνουν τα παλικάρια πάνω στο Λευκό τον Πύργο και κοιμάσαι ένα βράδυ στον ουρανό.

Και σκέφτεσαι όταν εσύ θα πέρνεις ένα μπόμπιρα στην Τούμπα και θα του μιλάς για τίτλους, νίκες, αδικίες, θριάμβους ή συντριβές. Και θα του λες την ιστορία για το πώς η χούντα, ΜΑΣ φοβήθηκε και γύρισε τον Κούδα πίσω στην Τούμπα από τον βρωμοολυμπιακό.Ή για το σύνδεσμο της Νεάπολης που τον έκλεισαν το ’67 γιατί ήταν λέει γιάφκα. Ή για τους παππούδες που έχτισαν λέει μόνοι τους την Τούμπα το ’59.Ή τους απίθανους τύπους που βλέπεις καμμιά Κυριακή, πάνω στο αγροτικό να έρχονται από το Δενδροπόταμο, ή κάτι άλλους «παράτησα το γερανό από τις 1.30 για νά’ μαι στην ώρα μου».

Θα του πεις όμως και κάτι ακόμα: καμιά εμπιστοσύνη στους πακέτους. Αυτοί δεν ανήκουν στο «μας» του ΠΑΟΚ μας.           

(βάλ’τε το δυνατά: και για ΜΑΣ τό γραψε ο Philo)

αριστούργημα!!E, ναι λοιπόν. Σ’αυτό το βαρυσήμαντο συμπέρασμα κατέληξα, βέβαιος ότι θα προκληθεί σάλος. Αλλά σύντροφοι και συντόφισσες, αγαπητοί συναγωνιστές, φίλοι και φίλες, η αλήθεια ΜΟΝΟ είναι επαναστατική. Ως εκ τούτου η θέση μου αυτή οφείλει να κριθεί μέσα από τα ταξικά γυαλιά μου (μας -σας) και να προσδιοριστεί στο δοσμένο έδαφος της επιστημονικότητας της μαρξιστικής θεωρίας. Τί δηλαδή άντε άντε είμαστε;

Για πολλούς -εκατοντάδες χιλιάδες ενδεχομένως -σ/φους η Eurovision ( σ’αυτό το σημείο διευκρινίζω ότι αναφέρομαι ΠΑΝΤΑ στο διαγωνισμό τραγουδιού κι όχι στην καθεαυτή ένωση τηλεοπτικών σταθμών κλπ.) συνιστά ένα σαχλό διαγωνισμό, που διάφοροι χαζοβιόληδες τραγουδάν γελοία τραγούδια, τα οποία αισθητικά είναι χιλιόμετρα πίσω από τις σύγχρονες τάσεις στη μονδέρνα μουσική. Επίσης ορισμένοι θεωρούν ότι είναι μια εκδήλωση του οδοστρωτήρα του ευρωπαϊκού πολιτιστικού ιμπεριαλισμού που θέλει να απονευρώσει τις «εθνικές» πολιτιστικές παραδόσεις και τη γνήσια δημιουργία διαμορφώνοντας μια ενιαία «ευρωπαϊκή» συνείδηση της κακιάς ώρας -κομμένη και ραμμένη στα σχέδια του Ευρωπαϊκού κεφαλαίου για πολίτες υποταγμένους, πειθήνιους (μα τί ωραία που είναι η ελληνική γλώσσα!)  καταναλωτές υποπροϊόντων κουλτούρας, βλάκες γενικώς χωρίς ιστορική και ταξική συνείδηση. Άλλοι πάλι υποτιμούν το σημαντικό αυτό πεδίο ταξικής αντιπαράθεσης κι εκείνη τη μέρα βγαίνουν για μπίρες.

Από την άλλη πλευρά , στείρος εθνικισμός και πατριδοκαπηλία χαρακτηρίζουν την καθεστωτική θέση περί του θεσμού: επί δεκαετίες, μπουζούκια, τσιφτετέλια, το φως, ο Παρθενώνας, οι χλαμύδες κι όλα αυτά παρήλαυναν στους ευρωπαϊκούς δέκτες συσκοτίζοντας τα πράγματα για την ελληνική πραγματικότητα. Αυτό φαίνεται καθαρά από τους ξένους τουρίστες που κοπαδηδόν ( δεν ξέρω αν  σας τό’πα αλλά «τη γλώσσα μου έδωσαν ελληνική») σκάνε στα νησά μας και αγοράζουν σανδάλια και ρόυχα με μαιάνδρους θέλοντας να φαίνονται κουλ στη χώρα του Σωκράτη.(Ένας είναι ο Σωκράτης).  Αυτός ο εθνικισμός φταίει εξάλλου που η Παπαρίζου δεν έκανε και καρριέρα παρά την πρωτειά της πρόπερσι – όποτε ήταν τέλος πάντων. (Δηλαδή το μήνυμα ότι οι μελαχροινές γκόμενες είναι ΚΛΑΣΕΙΣ ανώτερες χάθηκε..).

Οπότε, καταλαβαίνετε, είναι δύσκολα τα πράγματα. Αν συμφωνήσουμε ωστόσο ότι:

α) ο διαγωνισμός της Eurovision (από δω και κάτω ΔτΕ) διεξάγεται πλέον με αγγλόφωνα τραγούδια

β)ψηφίζουν κάμποσες χιλιάδες ανθρώπων

γ)τα Σάββατα οι εργατικές τάξεις -προσοχή εδώ: με δοσμένο το διαφορετικό βαθμό ανάπτυξης των μέσων παραγωγής στις καπιταλιστικές χώρες, το γνωστό ζήτημα της ανισόμετρης ανάπτυξης, είναι λάθος να μιλήσουμε για «ευρωπαϊκή εργατική τάξη» – κάθονται πλειοψηφικά μπροστά στην τηλεόραση. Άρα έχουμε κοινωνικά την πλειοψηφία ανάμεσα στους λάτρεις και ψηφοφόρους του ΔτΕ.

δ) περιλαμβάνονται στο θεσμό όλες οι ευρωπαϊκές χώρες (μη εξαιρουμένου του Ισραήλ)

τότε, έχουμε αφ’ενός ένα πανόραμα του ευρωπαϊκού προλεταριάτου σχετικά με το ζήτημα της αισθητικής συμπεριφοράς αφ’ετέρου δε ένα προνομιακό χώρο πολιτικής παρέμβασης.

Γιατί;

Γιατί, στα αγγλικά, έτσι που η γραμμή «κάθε γειτονιά και Στρατηγάκης» τσακίζει κόκκαλα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ΟΛΟΙ πλέον μπορούν να καταλάβουν τις λέξεις. Κάτι που ήταν σαφώς πιο δύσκολο παλιά να πούμε που τραγουδάγαν στα Νορβηγικά, Ελληνικά, Λουξεμβουργέζικα κλπ. Άρα το μήνυμα μπορεί να περάσει και να αγκαλιαστεί από πλατιές μάζες -κι όχι μόνο από μια ιντελλιγκέντσια που ξέρει ξένες γλώσσες άσε που αυτοί είναι ενσωματώσιμοι, μικροαστοί και τέτοιοι.

Υπάρχει και μια ακόμα πλευρά. Οι λαοί δείχνουν σημάδια χειραφέτησης από την αστική ιδεολογία και όξυνσης του αισθητικού -πολιτικού τους κριτηρίου. Φαίνεται ότι «από κάτω» αρχίζει να μορφοποιείται μια συνολικότερη και καθολική απόρριψη του ευρωμονόδρομου και του ιμπεριαλισμού. Δείτε το παράδειγμα της πολύπαθης Σερβίας που υπερψηφίζεται μαζικά στους τελευταίους ΔτΕ. (επίσης και η μαρτυρική Κύπρος μάζευε ντουζ πουάν τα παλιότερα χρόνια, αν και λόγω ευνοϊκότερων συσχετισμών στο κίνημα πέρναγε αυτό απαρατήρητο). Δείτε τη μαζική υπερψήφιση των «τεράτων» πριν καναδυο χρόνια -μια έμμεση ομολογία της ταύτισης των αποξενωμένων από τον πλούτο που παράγουν εργαζόμενων  με τα «τέρατα», σύμβολο του διαφορετικού. Δείτε την Καλομοίρα επίσης που είναι ωραίο γκομενάκι.

Κι ο πλέον αδαής με τη μαρξιστική θεωρία καταλαβαίνει λοιπόν ότι το να χαρίζεις ένα τέτοιο προνομιακό πεδίο πάλης και διαμόρφωσης συνειδήσεων στον ταξικό εχθρό, και να μην το μετατρέπεις σε χαράκωμα λαϊκής δράσης και αντεπίθεσης είναι οπορτουνισμός του αισχίστου είδους. Και τέτοιος είναι ο ΣΥΡΙΖΑς που απ’ότι έμαθα κάνει αντισυγκέντρωση -φαντάζομαι θα κρατηθούν σε κόσμια πλαίσια και δεν θα σπάσουν τις τηλεοράσεις που θα στήσουν οι δήμαρχοι κι οι καφετέριες για το ηβεντ.

Και τί προτείνεις – θα μου πείτε..

Προτείνω αποφασιστικά να παρέμβουμε στο ΔτΕ. Να οργανωθούμε, να παλέψουμε, να καταχτήσουμε τους συσχετισμούς ώστε να πάει στο ΔτΕ ένα τραγούδι σύγχρονο και δυναμικό, μοντέρνο αλλά γερά ριζωμένο στην παράδοση, ρυθμικό αλλά με δωρικότητα, ελληνικό αλλά και διεθνές, αριστερό και προοδευτικό. Έτσι από τη μια θα χτυπηθεί ο εθνικισμός – που είναι έκφραση της αστικής ιδεολογίας σύντροφοι, όπως ξέρουμε – κι από την άλλη θα χτυπηθεί ο κοσμοπολιτισμός του κεφαλαίου που δεν μας χαλάει καθόλου. Άσε που μ’ένα τέτοιο τραγούδι θα υπογραμμιστεί μ’ακρίβεια ο χαρακτήρας της ΔτΕ.

Ένα ταπεινό δείγμα σ’αυτή την κατεύθυνση είναι το παρακάτω κομμάτι που αν το καλοσκεφτείτε ζωγραφίζει τη βαθειά λαϊκότητα της ζεμπεκιάς σε γαλανόλευκο φόντο, έχει μέσα Ακρόπολη, την παράδοση (Παναγιά της Τήνου)  αλλά και την ταξική πάλη. Επίσης η φωνή της τραγουδίστριας έχει το σπάνιο μέταλλο που …εμ.. ξερωγώ όλοι ψάχνουμε. Είναι δηλαδή ένα κομψοτέχνημα εθνικολαϊκό αφετηρία για τη διαμόρφωση ενός αντίστοιχου ρεύματος , έτσι, γενικά.

 Κατά τ’ άλλα επειδή παίζουν κι οι Last Drive εκείνη τη μέρα θα βρεθώ σε δίλημμα μάλλον -αν τό’χετε απορία κι αυτό δηλαδή..

Δεν ξέρω αν ψήνεστε να διαβάζετε για το πώς πέρασαν άλλοι στις διακοπές τους. Σας καταλαβαίνω αν δεν , ούτε κι εγώ πολυδιαβάζω κάτι τέτοια. Οπότε μείνετε σε τούτες εδώ τις γραμμές και μην προχωράτε παρακάτω δεν εγγυώμαι ότι δεν θα σπαταλήσω το χρόνο σας.   

Αλλά σε κάθε περίπτωση ορισμένα πράγματα είναι καλές εμπειρίες κι έχει πλάκα να τις μοιράζεσαι. Άσε που -εγώ δηλαδή – έχεις και κάτι να κάνεις ένα Σάββατο απόγευμα που αράζεις. Άσε που μπορείς κι εσύ -τώρα μιλάμε για σένα – να ψηθείς και να σηκωθείς να πας Βαρκελώνη με το παρεάκι σου, και να περάσεις τούφα να πούμε και τίποτα απ’όλ’αυτά δεν θα είχε συμβεί αν δεν είχες διαβάσει ένα κειμενάκι στο βλογ κάποιου. Οπότε συνεχίστε να διαβάζετε και τις παρακάτω γραμμές ίσως να σας βγει σε καλό.

Που λέτε, ο R5 βαριέται τα μουσεία, και τα τοπία και τις τοπικές σπεσιαλιτέ. Να με συγχωρούν οι τουριστικοί πράκτορες (τους οποίους βαριέμαι επίσης και παραπέρα νομίζω ότι είναι υπερτιμημένη η «προσφορά» τους στην υπόθεση ταξίδια) , τα Υπουργεία Τουρισμού κλπ. αλλά δεν μπορώ να καταλάβω πώς είναι δυνατό να βγάλεις το οποιοδήποτε συμπέρασμα από το οποιοδήποτε μουσείο ας πούμε. Δηλαδή βλέπεις ένα άγαλμα ή ένα πίνακα, εντάξει; Και λες ξερωγώ «Μμμ ωραίος πίνακας». Και τί παναπεί «ωραίος» δηλαδή; Τα χρώματα; Το εικαζόμενο; Η τεχνοτροπία του καλλιτέχνη; Άμα δεν έχεις παιδεία για το θέμα δε νιώθεις (με νιώθεις;). Και μετά πώς δηλαδή να σου κατέβουν ιδέες, να σου προκύψουν συναισθήματα με καμμιά εκατοντάδα ακόμα τουρίστες, που τα πόδια τους πονάνε – γιατί μέσα σε τρεις μέρες ΠΡΕΠΕΙ να τα δούνε όλα μ’αυτά τα τουριστικά βρωμοπραχτορεία εκεί πού’ χουνε μπλέξει – και σέρνονται στους διαδρόμους; Άσε που δεν σ’άφήνουν να καπνίσεις, να πιείς κι έτσι. Και με τα τοπία το ίδιο -«ωραία θέα». Αμ η θέα είναι ωραία άμα είσαι αραχτός και ξεχνιέσαι. Όχι άμα σκέφτεσαι να προλάβεις το μετρό για πίσω.

Εντάξει.. Πήγα στο μουσείο του Πικάσσο. Βρεθήκαμε εκεί με μια συντροφούλα (γειά σου Δανάη!) που στα ίσα τη ρώτησα πες μου ΕΝΑ μουσείο που να αξίζει γενικώς τον κόπο να πάω – κι αφού εν τάχει της εξήγ\ησα το θέμα μουσεία – R5 (σημειώσατε 2). Και μας έστειλε εκεί. Τώρα επειδή εμένα μ’αρέσει η ζωγραφική , κι αν θες να ξέρεις 6 χρόνια στο δημοτικό έκανα μαθήματα σχέδιο, ακουαρέλλα , λάδι, κάρβουνο , με βαρυά καρδιά πήγα που λέτε αλλά, εντάξει, αν βρεθείτε κάπου ‘κει αξίζει τον κόπο. Δεν πρόκειται για έκθεση των σουξέ του καλλιτέχνου βασικά κάποια πρωτόλεια σχέδιά του έχει από το 1892 π.χ. έργα που είχε κάνει το διάστημα που ζούσε στη Βαρκελώνη. Δεν θα τη χαρακτήριζα ως έκθεση λέω, ενδειχτική της σημασίας του Πικάσσο για τη σύγχρονη τέχνη, πάντως Πικάσσο δεν βλέπεις κάθε μέρα. Ίσως περισσότερο ενδιαφέρον να είχε το μουσείο του Joan Miro – η έτερη καταλανή φίρμα της ζωγραφικής. Άλλη τεχνοτροπία εκείνος,  είναι περισσότερο «λαϊκός» καλλιτέχνης στην αρχική του περίοδο, χωρίς να είναι και Ριβέρα βέβαια, συνιστά μια «μοναδική περίπτωση καλλιτέχνη που δεν μπορεί έυκολα να κατηγοριοποιηθεί. Ήταν φίλος με τους σουρρεαλιστές – τον Elyard βασικά , έμαθε το κολλάζ από τον Tristan Tzara, και έκανε αφίσσες για τους δημοκρατικούς στον εμφύλιο, για το PSUC μετά τη νομιμοποίησή του ενώ έζησε χρόνια στη Γαλλία πολιτικός εξόριστος. Την επόμενη φορά…    

Έτσι που λέτε. Πιο πολύ γουστάρω να περπατάω. Δρόμοι, κίνηση, αφίσσες, βιτρίνες, γκράφφιτι, καταλήψεις σπιτιών, Πακιστανοί, Κινέζοι, παπατζήδες, καλλιτέχνες του δρόμου, φρικάκια, γκομενάρες, τα γραφεία του ΚΚΚαταλωνίας, πλατείες παντού, σταθμοί του μετρό, θάλασσα, δρόμοι με τραγουδιστά ονόματα. Τέτοια.

Η γειτονιά της Raval ας πούμε. Προχωράς μέρα μεσημέρι – προφανώς χωρίς προορισμό – και δίπλα στις μανάδες που κουβαλούν τα ψώνια, τα αλάνια με τα skateboard και τους Μαροκινούς με τις κελεμπίες είναι οι νταβάδες με το «εμπόρευμα».»Chico» και «chico» μας είχαν τα κορίτσια, τί να κάνεις, μπουρδελότσαρκα προέκυψε η βόλτα και ντάλα μεσημέρι μάλιστα. Πέρα απ’αυτό βέβαια – πάντως εγώ σας τό’πα, αν τυχόν πάτε με το αμόρε κατά’κει κάν’τε τα κουμάντα σας – η γειτονιά αυτή έχει γενικά ένα αέρα προλεταριακό και αλήτικο. Όχι «αλήτικο» με κάποια χαριτωμένη κι ακίνδυνη έννοια. Αν τα μπουρδέλα δεν σας πείθουν, τί σας λένε οι εμποράκοι, επίσης με τον ήλιο ψηλά να σε ψήνουν για «χατσίς» και μαριχουάνα; Κι αν δεν σας ψήνουν ούτε αυτά -επαναλαμβάνω μιλάμε για μέρα- τη νύχτα τα πράγματα είναι περίπου walk on the wild side. Εκείνες τις ώρες δεν βλέπεις γύρω καθησυχαστικές φάτσες. Ούτε καθησυχαστικά μαγαζιά, αυτοκίνητα, τουρίστες και τέτοια. Κανά περιπολικό ίσως. Και παρέες ζόρικες με ανοιγμένα μπουκάλια, άστεγους να κοιμούνται στα απόμερα δρομάκια, μαγαζιά-αυστηρά-για-μετανάστες (αφρικανούς κυρίως). Η Raval είναι το παλιό 5ο Διαμέρισμα , γειτονιά που πρωτοστάτησε το ’36. Εγκαταλειμένη γενικώς, πλασάρεται για γραφική αλλά δεν είναι τουριστικός κόμβος εδώ που τα λέμε -εκτός κι η ανθρωπογεωγραφία είναι η φάση σας. Εκεί επίσης στήνουν συναυλίες και οι Ojos de Brujo και γενικά η σχετική σκηνή της Βαρκελώνης. Όχι δεν πέτυχα κάτι, παρά μόνο τον αέρα του πολυεθνικού εργατομαχαλά που ζωγραφίζουν με τη μουσική τους τα άτομα.

Μου άρεσε δηλαδή εκεί πέρα.

Από την άλλη το Barri Gotic κι η Ciutat Vella -από την άλλη πλευρά αριστερά όπως κατεβαίνεις τη Rampla για τη θάλασσα – είναι πιο user friendly. Είναι άλλος ο αέρας που σου δίνει αυτή η μεσαιωνική γειτονιά, αλλά για να λέμε την αλήθεια είναι τόσα τα μαγαζιά κάθε είδους που λειτουργούν στα ισόγεια που δύσκολα μπαίνεις σε τριπάκι -το πρωϊ. Γιατί το βράδυ η φάση είναι αλλιώς.

Νightlife in Barcelona: βγάζω το καπέλο,  δεν υπάρχει περίπτωση να πλήξεις. Κατ’αρχήν τα μπαράκια είναι μπαράκια – κανονικά, με τη μουσικούλα τις φάτσες, τα ποτά τους, κομπλέ. Κάμποσα έχουν και χαρακτήρα κι αν είστε τυχεροί μπορεί να πετύχετε και τον Tonino Carrotone άμα λάχει στο «Bahia» . Με τον οποίο συνεννοήθηκα άψογα στα καταλανικά μια και ξέραμε κι οι δυο τη λέξη -κλειδί μαλάκας. (ναι ρε!). Γενικώς , μολονότι εγώ φαντάστηκα ότι θ’ακούγαμε ό,τι νά’ναι οι τύποι παίζουν το σύγχρονο ήχο που ακούμε και δαμέ, παναπεί James (fuck!), Winehouse, Black Rebel, Cave, Iggy καταλαβαίνετε τί εννοώ. Και μετά τα ποτά είναι φτηνά, φτηνότερα από τη μεγάλη φτωχομάνα σίγουρα. Επίσης υπάρχουν και εξειδικευμένα μέρη, για τους φαν της ska/reggae, soul, rumba – dub, garage.

Το καλύτερο όμως είναι ότι οι δρόμοι ρε σεις είναι γεμάτοι ζωή: ένα βράδυ γυρνάμε κι ακούμε μουσική στον Καθεδρικό ναό της παλιάς πόλης. Ακολουθούμε τον ήχο και φτάνουμε σε μια πλατεία όπου υπάρχει μια μικροφωνική και κάτι τυπάδες που παίζουν παραδοσιακά ντόπια τραγούδια. Χωρίς στολές και τουριστάδικο φολκλόρ. Η πλειοψηφία των μαζωμένων ήταν ντόπιοι και χορεύαν στη μουσική – κάτι όμορφα αντικρυστά και κάτι κυκλικούς χορούς. Σπάζεσαι που δεν μπορείς να συμμετάσχεις! 

Ή ένα άλλο βράδυ στη Gracia – στη γειτονιά με τα κτίρια του Gaudi  – όπου έχει σε μια πλατείτσα πάλι λαιβ μια κίνηση αναρχοκάπως, για μια πρωτοβουλία που’χαν κάνει οι τύποι (μια ρεφορμιστική χαζομάρα εδώ που τα λέμε, οικολογικοτέτοια) να γυρίσουν την Καταλωνία με ποδήλατο. Κατέβαιναν απ’τα σπίτια τους οι ντόπιοι συναντιούνταν στην πλατεία, ψιλοακούγανε, ψιλοσυμμετείχαν, πίναν.

Συγκρίνεις τώρα με τις γειτονιές τις δικές σου που θυμίζουν κηδεία -για τις πλατείες μιλάω όχι για τα τραπεζοκαθίσματα και τις ντηζανιές του κώλου  – και μελαγχολείς. Όχι γιατί δεν γίνονται πράγματα. Αλλά γιατί σε ότι γίνεται ο κόσμος δεν συμμετέχει. Δεν τό’χει να βρεθεί με τον άλλο. Τηλεόραση, «ρεστωράν», φραπές με νταπα ντούπα και Γιουροβίζιον, μπάλλα στην τηλεόραση (δυο φορές στην ίδια φράση η λέξη «τηλεόραση», είναι μάστιγα η λεξιπενία λέμε.)

(Πάλι μεγάλο μου βγήκε.Δεν θα προλάβω να πω ούτε για το φαγητό, ούτε για τα βιβλιοπωλεία που έψαχνα πράμα για το Guerra Civil και μου πρότειναν το βιβλίο του Hugh Thomas – πως και δεν μου είπαν να ψάξω σε μπλογκ! – ούτε για τη Sagrada Famillia ή το θρυλικό Hospitalet του ’36).

Άφησα ακάλυπτο το memorias perdias – χαμένες μνήμες του τίτλου. Πάει το μυαλό σας που το πάω, και όχι δεν γίνεται κανένας πανικός στη Βαρκελώνη του 2008 για τα καλοκαίρια του ’36. Όχι ότι υπάρχει και άκρα του τάφου σιωπή..Η σημερινή Generalitat έχει στήσει ένα ίδρυμα για τη Memoria Republicana και όλο και κάτι σκαρώνει, καμμιά έκθεση για τους βομβαρδισμούς του ’38 στο μετρό ας πούμε, ή για το θέατρο τις μέρες του εμφυλίου. Αλλά, αν τα βιβσημάδια...λιοπωλεία, η ανυπαρξία μνημείων και τα υπαίθρια παζάρια αρκούν για να δώσουν εικόνα η μνήμη της Πασσιονάρια και του Κομπαινς είναι κρυμμένη από τον επισκέπτη.

Υπάρχουν κάμποσες διαφημιστικές πινακίδες δηλαδή που κρύβουν κάποιους τοίχους που είχαν γίνει σουρωτήρι από τις σφαίρες. Εκτός από αυτόν εδώ, για τον οποίο δεν θα δείτε σε κανένα τουριστικό οδηγό, ούτε ξέρω πως λένε την πλατεϊτσα που βρίσκεται, παρά μόνο έπεσα πάνω του ένα βράδυ κατά τις 3μιση – 4 και στα πόδια του κοιμόντουσαν οι κλοσάρ. Αν σταθείς όρθιος πάνω του θα δεις ότι οι τρύπες είναι στο ύψος του ανθρώπινου σώματος.

Τέλος. Αν σας μείνει κάτι απ’αυτό το κειμενάκι ας είναι, λέω,  ένα ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ τραγούδι που ακούσα σ’ένα μπαράκι αμέσως μετά από ένα κομμάτι των Smiths.

Salud!

( Camaron de la Isla – La Leyenda del Tiempo, πρόκειται για ποίημα του Lorca)

ησυχία τάξη κι ασφάλεια Είμαστε λοιπόν στα 1939. Η Βαρκελώνη έχει σκύψει -προδομένη -το κεφάλι στο Φράνκο και το πατρίς θρησκεία οικογένεια. Ύστερα από 3 χρόνια με την εκκλησία στην ημιπαρανομία και τα καστιγιάνικα σύμβολα καμμένα, σπασμένα, ή σαπισμένα σε μπαούλα και υπόγεια η «εθνική ομοψυχία» αποκαθίσταται. Λέμε..

Κατά τη διάρκεια του εμφυλίου είδαμε ότι η Barca είχε ένα πιο περιθωριακό ρόλο. Λογικά. Όχι ωστόσο ότι έμεινε στην απόξω: είπαμε ο συμβολικός αόρατος στρατός. Η ομάδα έκανε περιοδείες στην Ευρώπη και την Αμερική προπαγανδίζοντας τη δημοκρατική κυβέρνηση και συμβάλλοντας στη ανάπτυξη κινήματος αλληλεγγύης. Όχι ανενόχλητη βέβαια: ο Μονταλμπάν αναφέρει «τζεϊμσμποντίστικες» απόπειρες απαγωγής παικτών της Barca με σκοπό να επιστρέψουν στη φρανκική Ισπανία. Την ίδια περίοδο η μισητή ( τη φουκαριάρα!) Espanyol βλέπει την περιουσία της να κατάσχεται, τα στελέχη της να συλλαμβάνονται από τις διάφορες «τσεκα» της Βαρκελώνης και να εκτελούνται στο λόφο του Tibidabo. O καταλανισμός μασκαρεύεται πίσω από την επανάσταση (εδώ που τα λέμε: τί νόημα έχει αλήθεια να απαγορεύεις στην ουσία, μια ποδοσφαιρική ομάδα;).

Πάντως μ’αυτά και μ’εκείνα, τα σύμβολα είναι μεγάλη υπόθεση. Αν ο κόσμος τα πιστεύει δηλαδή η διαφορά ανάμεσα στο μύθο και την πραγματικότητα είναι , ουσιαστική αλλά μικρή. Σε περιόδους πολέμου δε, ξέχασέ το. Όσο μυαλό είχαν εκείνοι που σκότωναν τους παράγοντες της Espanyol άλλο τόσο -και λιγότερο, ένεκα φασίστες -είχαν και οι νικητές του εμφυλίου. Η πρώτη σκέψη τους ήταν να κάνουν το γήπεδο της Barca στρατόπεδο για τα τεθωρακισμένα. Η επόμενη να ρίξουν την ομάδα στη Β΄εθνική. [Τώρα που το σκέφτομαι υπήρχε ένα νόημα σ’όλ’αυτά: οι ηττημένοι έπρεπε να είναι τέτοιοι παντού.]

Τίποτα απ’όλ’αυτά δεν έγινε. Το ποδόσφαιρο είναι πολύ σοβαρή υπόθεση. Και ο καταλανισμός το ίδιο –εδώ ολόκληρη Κομιντέρνα λέμε, και δέχτηκε ως αυτοτελές κόμμα το PSUC/ το ΚΚ στην Καταλωνία στην 3η Διεθνή.. Οι λέξεις φασίστας και ηλίθιος δεν ταυτίζονται σε όλες τις περιπτώσεις.  

Στη Βαρκελώνη μαζεύονται κατά χιλιάδες οι πρόσφυγες του εμφυλίου. Εξαθλιωμένοι χωριάτες, χήρες, ορφανά (θυμάστε τη «Βιριδιάνα»;  ) , όσοι προλετάριοι «τόλμησαν» να σηκώσουν κεφάλι τα προηγούμενα χρόνια, μαζεύονται στην ερειπωμένη από τους βομβαρδισμούς πόλη να γλητταυτώσουν από τα «τυχαία» πυρά των περιπόλων των νικητών, και την πείνα. Κάπου πρέπει να μείνουν. Κι επίσης, ο καπιταλισμός πρέπει ν’αρχίσει να δουλεύει -τόσο αίμα χύθηκε μέχρι να στηθεί στα πόδια του. Αρχές της δεκαετίας του ’50 ανοίγει το πρώτο εργοστάσιο της SEAT.

H Barcelona F.C. γνωρίζει μέρες δόξας στις αρχές της δεκαετίας του ’50. Πολύ δυνατή ομάδα, σαρώνει στα τρόπαια με ηγέτη τον εμβληματικό Ούγγρο Ladislau Kubala. Δώσ’τε βάση: ο τυπάς είναι ένας προσφυγάκος από τον «κομμουνιστικό τρόμο» της Ουγγαρίας -μιλάμε τώρα κάμποσα χρόνια πριν το ’56. Το καθεστώς πανηγυρίζει: τούτος ο δραπέτης του σταλινισμού, ηγέτης της ομάδας της κόκκινης Βαρκελώνης – τί άλλο να θελήσουν; Εν τω μεταξύ, οι πρόσφυγες που πυκνώνουν τις γειτονιές και τα περίχωρα της Βαρκελώνης στοιβάζονται σε χιλιάδες -κυριολεκτικά -φτηνές εργατιές κατοικίες, στις νέες γειτονιές της Badalona, της Sta Colonna  και της Raval. Όργιο κατασκευαστικό, που περιποιεί τιμή στο φασιστικό καθεστώς που «μεριμνεί» για τη στέγαση των θιυμάτων του. Και, ξέρετε οι εργολάβοι αυτοί ΔΕΝ ήταν όλοι τους καστιγιάνοι. Οι περισσότεροι ήταν καταλανοί, και -σωστά μαντέψατε -πολλοί απ’αυτούς παράγοντες της ομάδας – σύμβολο..

Ορισμένα πράγματα δηλαδή δεν είναι καθόλου τυχαία: τη δεκαετία του ’50 η ομάδα χρειάζεται καινούργιο γήπεδο. Αγοράζουν το χώρο και ξεκινάν το χτίσιμο. Κάποιοι ενθουσιώδεις στο Σύλλογο σκέφτονται να τ’ονομάσουν με τ’όνομα του ιδρυτή της ομάδας Joan Gamber. Ο Ισπανός Ασλανίδης, ο απίθανος στρατηγός Μοσκαρντό – που συνέδεσε το όνομά του με μεγάλα κατορθώματα του φασιστικού στρατού στον εμφύλιο (χωριά ολόκληρα ξήλωσαν τα παλικάρια του) – ευγενικά διαμηνύει στο Σύλλογο να το ξεχάσουν: ένας Ελβετός (ξένος), άθεος (κι όχι καθολικός ), μασσόνος που , ακόμα χειρότερα, πολιτογραφήθηκε Καταλανός -κι όχι «Ισπανός». Αν θέλαν να το βγάλουν στάδιο Λένιν ίσως τα πράγματα να ήταν πιο απλά.. Οι καλοί Καταλανοί παράγοντες αποφάσισαν ότι δεν πολυαξίζει δα τον κόπο να σηκώσουν τα λάβαρα της αντίστασης. Σιγά τώρα μια ταπείνωση ακόμα, τί έγινε; Το στάδιο ονομάστηκε με το άχρωμο Nou Camp «Νέο Γήπεδο» κι έξω από την πόρτα..   

Λίγο πριν είχε γίνει και το διαβόητο σκάνδαλο ΝτιΣτέφανο: ο Αργεντίνος παιχταράς που τον τσάκωσαν οι Καταλανοί, τον έφεραν στη Βαρκελώνη, και ο νικητής Bernabeu τους τον άρπαξε για λόγους εθνικού συμφέροντος. Το ίδιο σεναριάκι με τον Κούδα -μείον τους βαρύτερους συμβολισμούς. Η Real έγινε το ποδοσφαιρικό σύμβολο του Φρανκισμού σαρώνοντας τα πρωταθλητριών τη δεκαετία του ’50 κι η πτωχή πλην τίμια Barca έμεινε να κοιτάει από μακρυά.

Η δεκαετία του ’60 μπαίνει: σε μια πλατεία της Μαδρίτης, την ωρά που ο εργάτης πίνει τον καφέ του σκοτώνουν οι φασίστες τον – Καταλανό – Julien Grimau ( μέλος του Π.Γ. του ΚΚΙσπανίας) αλλά η Βαρκελώνη γνωρίζει μέρες δόξας με τον προπονηταρά- εφευρέτη του κατενάτσιο Ελένιο Ερρέρα. Σιγά σιγά βέβαια ο κόσμος αρχίζει να αντιδράει πιο αποφασιστικά ενάντια στο φρανκισμό, η χούντα κλείνει κάθε λίγο τα Πανεπιστήμια της Βαρκελώνης για να φράξει την «επαναστατικοποίηση», ενώ στο Nou Camp -κι όχι μόνο – κάποιοι, λίγοι και γίνονται περισσότεροι, φωνάζουν «Espana manana sera Republicana.» Η ίδια η Βαρκελώνη αναπτύσσεται ραγδαία, οι καπιταλιστές της πλουτίζουν και η ομάδα τους -ε..η ομάδα της πόλης δηλαδή – πρέπει να γίνει βιτρίνα. Ο Γιόχαν Κρόιφ κι ο συνονόματός του Νέεσκενς φτάνουν από τον Ajax του τόταλ φουτμπόλ στο Nou Camp και τα τείχη πέφτουν.

Από την άλλη κάποια σπαράγματα μνήμης επιμένουν: το ’73 η Μπάρτσα παίζει φιλικό με την εθνική της Αν. Γερμανίας για να τιμήσει το Joan Gamber -λέγεται ότι σκόπευαν να φωνάξουν την εθνική της ΕΣΣΔ αλλά τελικά κατέληξαν σε κάτι λιγότερο εξοργιστικό για το καθεστώς που λίγα χρόνια πριν είχε αρνηθεί την είσοδο στο ισπανικό έδαφος στην εθνική ομάδα της χώρας που όπλισε τα μυαλά και τα χέρια του κοσμάκη..

Πεθαίνει κι ο Φράνκο κάποια στιγμή. Και λίγο πιο ύστερα ο Φρανκισμός. Η Καταλωνία βγάζει πρώτο κόμμα, στις πρώτες εκλογές, το φιλοκαπιταλιστικό εθνικιστικό CiU (Convergencia i Unio -Σύγκληση κι Ενότητα) και δεύτερο το PSUC του Pere Ardiaca – ο οποίος μια και τό’ φερε η κουβέντα  δηλαδή καταγγέλει τον ευρωκομμουνιστή Carillo με κάθε ευκαιρία. Τα χρόνια περνάν, το κεφάλαιο συσσωρεύεται, οι βομβαρδισμοί της πόλης, η πείνα, οι ταπεινώσεις, οι εκτελέσεις, το αίμα τα δάκρυα, όλ’αυτά τέλος πάντων σπρώχνονται παρά πίσω. Ο καταλανισμός περνά στην πρώτη γραμμή, ακόμα και το κραταιό PSUC τα βρίσκει με κάτι οικολόγους και τέτοιους και αυτοδιαχέεται στην Πρωτοβουλία για την Καταλωνία.Στο μεταξύ η Βαρκελώνη γνωρίζει τον Diego Maradona και τον Bernd Schuster..  Πρώτο κόμμα στην αριστερά το πάλαι ποτέ κόμμα του Lluis Companys ( ο οποίος θεωρήθηκε μέγας συνοδοιπόρος και «υποχείριο» των κομμουνιστών όταν ήταν ηγέτης της Generalitat στα ’38 -’39, και εκτελέστηκε από τους φασίστες με μια επιχείρηση κομμάντο όπου τον απήγαγαν από τη Γαλλία) και του Sunyol η ERC. Η Ισπανία στην ΕΟΚ -ήδη και στο ΝΑΤΟ -και η Βαρκελώνη διοργανώνει τους ολυμπιακούς του ’92 αποδεικνύοντας ότι ο εφιάλτης τελείωσε. Ξέρετε, ο κόσμος ψωνίζει, πίνει καφέδες, κάνει τουρισμό, βλέπει ταυρομαχίες και τέτοια. Επίσης το ’92 η Barcelona F.C. γίνεται Πρωταθλήτρια Ευρώπης μ’ένα φάουλ του Κούμαν.

Το Nou Camp δεν μετονομάστηκε μετά τη χούντα σε γήπεδο Joan Gamber. Ξεχάστηκε η ιστορία του ’57 -όχι κι ο ίδιος ο Gamber βέβαια. Υπάρχουν στη Βαρκελώνη οδοί και πλατείες αφιερωμένες στον ιδρυτή του συμβολικού στρατού, και στο μουσείο της Barca F.C. τιμάται δεόντως. Ο Sunyol από την άλλη όχι.

Είναι χαρακτηριστικό ξέρετε, και απόδειξη ότι ΟΛΑ έιναι ταξική πάλη: οι καπιταλιστές ηγέτες του συλλόγου,είναι καταλανοί σαφώς αλλά χωρίς  καμμιά διάθεση να αναμοχλεύουν την περίοδο που ΚΑΙ εκείνοι παραλίγο να χάσουν την κουτάλα μαζί με την κατσαρόλα. Στο μουσείο της ομάδας ο εμφύλιος περνάει σε δυο φωτογραφίες, ο δε Sunyol -που εκτός από βουλευτής της ERC υπήρξε και στέλεχος της Accio Catala μιας ομάδας που το ’36 μπήκε στο PSUC, κομμούνι δηλαδή – απλά έχει την φωτογραφία του στη σειρά με τους άλους προέδρους. Αφού ρε σεις για να τον τιμήσει η ομάδα χρειάστηκε να συσταθεί σχετική Επιτροπή και να πιέσει – ο Montalban σχολιάζει πως θά’πρεπε κάποιος να καθησυχάσει τους διοικούντες της ομάδας ότι αν ξαναγίνει εμφύλιος αυτούς δεν θα τους εκτελέσουν..

Τί μένει; Οι αδικίες μέσα στο γήπεδο σε βάρος της Barcelona και υπέρ της Real. Διαιτητές – κομμάντο, αρπαγές παιχτών, οι καταλανικές σημαίες στη ζούλα να κυματίζουν στο αχανές Camp Nou, ο εθνικός ύμνος της Καταλωνίας («Els Segadors») να σφυρίζεται από δεκάδες χιλιάδες κόσμου, η συμβολική αντίθεση των Καταλανών γενικά στο κράτος της Μαδρίτης μέσα από τη συμβολική κόντρα του el classico. Γράφει κάπου ο Μονταλμπάν, ότι στα χρόνια της παγκοσμιοποίησης η ένταξη σε ένα αθλητικό σωματείο μάλλον θα είναι η μόνη επιτρεπτή μορφή οργάνωσης. Σίγουρα έτσι το βλέπει η διοίκηση της Μπάρτσα που διαφημίζει τη δομή της ομάδας περίπου σαν να πρόκειται για κολλεκτίβα.

Παρ’ολ’αυτά ο κόσμος της Βαρκελώνης, και πολλοί ακόμα που δεν έχουν καν πατήσει το πόδι τους εκεί, επιμένουν να είναι Barcelona. Γουστάρουν να νομίζουν – ίσως χωρίς αυταπάτες – ότι η ομάδα αυτή φέρνει κάτι απ’τον αέρα της εξέγερσης, έχει στο DNA της την επανάσταση. Είπαμε, τα σύμβολα είναι πανίσχυρα όσο περισσότερο ο κόσμος τα πιστεύει. Αν αυτοί που είναι από κάτω δυσκολεύονται να δούν στο κόκκινο το χρώμα της δικής τους σημαίας, θα εξακολουθούν να παρηγοριούνται κάθε Κυριακή με τη σημαία blaugrana. Και, εδώ που τα λέμε, αν ο κοσμάκης επιμένει να ταυτίζει τους δικούς του καημούς με ποδοσφαιρικές ομάδες – φαντάσματα μιας μνήμης που επιμένουν απ’τη μεριά τους  (εκείνοι που υποτίθεται είναι δικοί του) να του τη σβύσουν, αν γυρεύει νίκες στο φαντασιακό πεδίο της μπάλλας ποιοι είμαστε εμείς που θα του πάμε κόντρα; Barcelona ρε και ξερό ψωμί!

Μέχρι να έρθει το αμάξι που θα μας πάει στα πραγματικά οδοφράγματα, ανάβουμε τσιγάρο παρέα με τον πρόεδρό μας το Sunyol και κράζουμε την παλιοΜαδρίτη που μας γέμισε εκκλησιές και ταυρομαχίες -άσε που μας κλέβει τους παιχταράδες και τα πρωταθλήματα..

 

Visca Catalunya ρε!

               

οι ρόδες δεν γυρνάνε/εγώ εδώ τί περιμνω; (…)η κερκίδα του Τορόχα υπήρξε προφητεία 

σιδερένιων καπνισμένων κατασκευών

λεφτάδες της υφαντουργίας, κατασκευαστικές της αρπαχτής,

οι μάζες αποδοκιμάζουν το Βασιλικό εμβατήριο, ζήτω ο Μασιά- που είναι Καταλανός

θάνατος στον Καμπό που είναι κερατάς,

ο Πρίμο δε Ριβέρα διατάζει την επέμβαση των αστυνομικών,

ο Φράνκο

– καρδιά τόσο λευκή – σχηματίζει το εκτελεστικό απόσπασμα

για να τουφεκίσουν τον πρόεδρο Ζουζέπ Σουνιόλ

που διοικούσε όχι απλώς μια ομάδα, αλλά μια θρησκεία

δημοκρατική, καταλανική και κοσμική (…)

στη βιτρίνα μιας παστεριωμένης κοινωνικής λογικής

μισθοφορικός

συμβολικός άοπλος στρατός μιας αφοπλισμένης μνήμης

η Μπάρτσα».

 (απόσπασμα από το ποίημα «Συμβολικός Άοπλος Στρατός» του Μ.Β.Μονταλμπάν, από το «Ποδόσφαιρο:Μια θρησκεία σε αναζήτηση θεού – Μια θρησκεία σε χέρια πολυεθνικών, εκδ.Μεταίχμιο 2005).

Πολλά μπορεί να γράψει κανείς για τη Βαρκελώνη, κι όσα και να γράψει δεν γίνεται ν’αφήσει απ’έξω τη Μπάρτσα, το συμβολικό άοπλο στρατό της, δικό της και της Καταλωνίας. Αν δεν, πολύ απλά δεν πήγε εκεί. Δεν γίνεται η πάρτη μου ν’αποτελέσει εξαίρεση -αποκηρύσσω τον εστετισμό ΚΑΙ μ’αυτή την ευκαιρία.

Και για ένα λόγο ακόμα: ειδικά για όσους είναι/δηλώνουν αριστεροί στο Ελλάντα -ίσως κι αλλού -η Μπαρτσελόνα έχει εξίσου συμβολική σημασία. (Ας συμφωνήσουμε σ’αυτό το μίνιμουμ παίδες, γιατί ήδη ο σπασίκλας του διαλεκτικού και ιστορικού υλισμού ουρλιάζει μέσα στο κεφάλι μου: «όλα είναι ταξική πάλη μωρή λουλού» ).Τόσο συμβολική που οι οπαδοί της Ρεάλ στην Ελλάδα έχουν κάνει μπλογκ που προσπαθούν να τεκμηριώσουν το αντίθετο (δεν κάνω πλάκα!).

Είναι λίγο περίεργη η προσπάθεια συσχετισμού ποδοσφαίρου πολιτικής. Αν θέλεις δηλαδή να τεκμηριώσεις κάποια πράγματα, να κάνεις μια «μαρξιστική ανάλυση» που κάνει -κάνοντας πλάκα κι αυτός -κάπου στο παραπάνω βιβλίο ο Μονταλμπάν. Διότι τα μεν σύμβολα πρόθυμα, η δε πραγματικότητα αμείλικτη: το γήπεδο της Livorno A.C. π.χ. είναι ο μόνος χώρος στην Ιταλία σήμερα που το σφυροδρέπανο υπάρχει ως πολιτικό σύμβολο, μια και στις τελευταίες εκλογές δεν κατέβηκε κανένα κόμμα με το έμβλημα της εργατοαγροτικής συμμαχίας . Η «κόκκινη» Liverpool που σαρώνει τα τρόπαια σε βάρος των βρωμοεφοπλιστών της Everton λαμπρύνει το μετοχολόγιό της με μέλη της Βασιλικής Οικογένειας. Η Zenith Leningrad είναι σήμερα το καμάρι των ολιγαρχών του Πούτιν και πάει λέγοντας. Τα σύμβολα είναι εκεί, οι κοινωνιολογικοί και ιστορικό -πολιτικοί  συνειρμοί επίσης, αλλά μόνο για να αποδείξουν ότι η σημειολογία δεν είναι παρά μια αστική, άρα ψευδής, επιστήμη.

Η Μπαρτσελόνα από σύμβολα βρίθει βέβαια ( ωραία λέξη το «βρίθει»). Ας πούμε ιδρύθηκε από το Joan Gamber ένα Ελβετό έμπορο που άνοιξε επιχείρηση στις όχθες του Llobrayat και έστησε ένα «σπορ κλουμπ», κατά πώς το συνήθιζαν οι Ελβετοί έμποροι εκείνα τα χρόνια – και η Genoa S.C. από τέτοιους στήθηκε, νομίζω κι η Torino. Ελβετός, αστός, σε ξένη χώρα, η οποία βρισκόταν αιχμάλωτη -κατεχόμενη για πολλούς από τους κατοίκους της – από άλλη ξένη χώρα. Αυτή με πρωτεύουσα τη Μαδρίτη βέβαια. Όπως ο αθλητισμός είναι ο ιδεώδης χώρος μαζικής λαϊκής εκτόνωσης και φαντασιακών συγκρούσεων – και αντίστοιχων νικών – γρήγορα η Barca αγκαλιάστηκε από τους ντόπιους , όπως και γρήγορα απόχτησε θανάσιμο αντίπαλο, την προκλητικά ονοματισμένη Espanyol.

Το ποδόσφαιρο στις αρχές του αιώνα ήταν σίγουρα μια ενασχόληση της πλέμπας, και πράγματι ένας παράγοντας που συντέλεσε για τη λαϊκότητα της Barca ήταν ότι δεν χρειαζόταν το παραμικρό έξοδο για κάποιον ώστε να αθληθεί με τα χρώματά της; μια κουρελόμπαλλα και μια φανέλα, αυτό είναι όλο – σε αντίθεση με τη συμμετοχή στον Ποδηλατικό Όμιλο Βαρκελώνης ας πούμε, που ήταν σαφώς ακριβότερο σπορ. Η ιδιόρρυθμη εθνικά περίπτωση της Βαρκελώνης εκφράζεται και πολιτικά: η ρευστή κοινωνική και πολιτική κατάσταση των πρώτων δεκαετιών του 20ου αιώνα για όλη την Ισπανία, με την κατάρρευση της αυτοκρατορίας ύστερα από το 1898, την εκτεταμένη αστικοτσιφλικάδικη ( ωραία λέξη κι αυτή) ιδιοκτησία και τα εκατομμύρια χωριάτες δουλοπάροικους, την ασφυχτική παρουσία της εκκλησίας, και την ταπεινωμένη αριστοκρατία που γύρευε την ιστορική ρεβάνς της ήττας από τους Αμερικάνους στην Κούβα μέσα από την εξάρτηση από τα αγγλικά κεφάλαια, βρίσκει διέξοδο στην καταλανική εθνική ταυτότητα τον «καταλανισμό». O Wilfredo el Velloso – ο Καταλανός ηγεμόνας που πεθαίνοντας πάνω στη κίτρινη ασπίδα του χάραξε με το αίμα του κόκκινες τις κάθετες γραμμές που είναι η σημαία της Καταλωνίας  , οι Αλμογαβαροί και το «Desperta Ferro», η καταλανική γλώσσα, η προσδοκία για κάτι «καλύτερο» που ούτως η άλλως συνεγείρει τη φτωχολογιά του λιμανιού του Barrio Xino,του 5ου διαμερίσματος και της Gracia έρχονται και δένονται με το μαρξισμό, τον αναρχισμό (πρώτα με τον αναρχισμό για να λέμε την αλήθεια) στο έδαφος της πλήρους αδιαφορίας για τη θρησκεία. (Λιμάνι δα, τί περιμένετε; Δεν είναι σαν τα βοσκοτόπια των Βάσκων που ο άγιος τάδε πρέπει να μεριμνήσει να μην τους πεθάνουν τα ζα..). Τα «εθνικά χρώματα» της κοινωνικής αίσθησης της αδικίας μπολιάζονται με συνολικότερα και πανανθρώπινα ιδανικά. Τα οποία εκφράζονται και μέσα στο γήπεδο – στο θρυλικό πρώτο (για την ακρίβεια ήταν το πρώτο ιδιόκτητο)  γήπεδο της Barcelona το Les Corts.

Έχει ήδη γίνει η πρώτη δικτατορία στην Ισπανία, αυτή του Primo De Rivera – από το 1923. Σ’ένα ματς το ’25 ακούγεται ο εθνικός ύμνος της Ισπανίας και χιλιάδες κόσμου χαλάν τον κόσμο με βρισιές, γιούχες και σφυρίγματα. Ο διχτάτορας (ο οποίος μια και τό’φερε η κουβέντα ήταν μια εντυπωσιακή περίπτωση ενός decadant αστού, που όταν δεν έπινε μέχρι τα ξημερώματα γράφοντας μεγαλειώδεις λόγους που τους έσκιζε όταν ξεμέθαγε , γύρναγε με πουτάνες στους τσιγγάνικους μαχαλάδες και τα χωριά της Μαδρίτης κι άνοιγε κουβέντες με τους χωριάτες για το πώς βλέπουν τον Primo de Rivera!) δεν μάσησε και τιμώρησε το Les Corts με εξάμηνο κλείσιμο.

Το ποδόσφαιρο είναι ένας χώρος στον οποίο εκφράζονται , είπαμε, όλες οι κοινωνικές σχέσεις.Ό,τι κυκλοφοράει στην κοινωνία θα το βρείς και μέσα στο γήπεδο, εντός εκτός κι επί τα αυτά για να είμαστε και πιο συγκεκριμένοι. Στη Μπάρτσα -η οποία παραμένει ένας σύλλογος μελών, που εκλέγει το Δ.Σ. και τον Πρόεδρό του σαν όλα τα σωματεία του Αστικού Κώδικα – αυτό ισχύει και φανερώνεται ανάγλυφα καθ’όλη τη δεκαετία του ’30 που η πολιτικοποίηση του Ισπανικού λαού φτάνει στο αποκορύφωμα. Με την πτώση του καθεστώτος του Primo de Rivera το ’31 εγκαινιάζεται η περίοδος της ΙΙ Δημοκρατίας στην Ισπανία. Οι Καταλανοί απαιτούν -και πετυχαίνουν -ενισχυμένα προνόμια για την Αυτόνομη Διοίκησή τους, τη Generalitat. Η Barcelona βλέπει τα μέλη της να περιορίζονται, μια και όταν έρχεται στην επιφάνεια η γνωστή και σε τελευταία ανάλυση πάντα παρούσα ταξική πάλη τα ψέμματα τελειώνουν, και ο κόσμος οργανώνεται σε «στρατούς» που παλεύουν σε πραγματικό γήπεδο για πραγματικές νίκες. Κάπου εκεί έχουμε και το sunyol με το τσιγάρο κι αριστερά του ο Lluis Companys, πρόεδρος της Generalitatην πρώτη ουσιαστική -κι όχι συμβολική -εξέλιξη που σφραγίζει την ιστορία και ,κυρίως, την πολιτική μυθολογία του συλλόγου. Είναι η εκλογή στην προεδρία της Μπάρτσα του  Josep Suñol i Garriga , το 1935.

Ο φίλος, ήταν δικηγόρος, εκδότης επί χούντας de Rivera  της εφημερίδας «La Rampla» , η οποία είχε γραμμή αντιδικτατορική και μέλος της Esquerra Republicana de Catalunya – Δημοκρατική Αριστερά της Καταλωνίας. Το κόμμα αυτό -υπάρχει και σήμερα, και μάλιστα συμμετέχει στην τοπική κυβέρνηση της Generalitat – είναι μια επαρκής ένδειξη του «Καταλανισμού»: χωρίς να είναι, ή να ήταν, κομμουνιστές. ρίχνοντας το βάρος περισσότερο στην εθνική ανεξαρτησία των Καταλανών και λιγότερο -ή οριακά – στην κατάργηση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο. Εκλέγεται βουλευτής μ’αυτό το κόμμα στις εκλογές του ’33 και του ’36 κι εν τω μεταξύ εκλέγεται και πρόεδρος της Μπάρτσα. Το όνομά του θα μείνει για χρόνια θρύλος και θα μουρμουριέται ανάμεσα στους «στενούς» οπαδούς της ομάδας επειδή στις 6 Αυγούστου του 1936, με τον ισπανικό εμφύλιο να μετράει λίγες εβδομάδες, θα πάει με ένα αυτοκίνητο στην περιοχή της Guantarrama που θα τον αναγνωρίσουν κάποιοι φαλαγγίτες, θα τον στήσουν στο απόσπασμα και θα τον εκτελέσουν με συνοπτικές διαδικασίες.

Φέρ’τε το παραπάνω γεγονός σε αντιπαράθεση με ένα άλλο, που συνέβη στις τελευταίες μέρες του ισπανικού εμφυλίου: είναι Φλεβάρης του ’39 και στη Βαρκελώνη εισβάλλουν τα άρματα του Φράνκο. Ένας από τους νεαρούς στρατιώτες που παρελαύνουν στην καθημαγμένη πόλη είναι ο πρώην ποδοσφαιριστής της Real και μετέπειτα πρόεδρός της ο Santiago Bernabéu Yeste.

Πολλές οι συμπτώσεις θα πείτε, μάλλον κάτι συμβαίνει εδώ που να δικαιολογεί τους μύθους..

Αράχ’τε σε,  λίγο η συγκλονιστική συνέχεια..